W Turcji Leon XIV poznaje międzynarodowy wymiar swojej papieskiej „pracy”

Autor: Hugues Lefèvre, specjalny wysłannik Aletei w Turcji. 

Podczas pierwszej podróży apostolskiej swojego pontyfikatu Leon XIV był oczekiwany „niby mesjasz” przez 82 dziennikarzy znajdujących się na pokładzie samolotu Airbus A320neo lecącego do Ankary. Tuż po starcie papież z uśmiechem stanął przed kamerami, telefonami i mikrofonami. Nieco ponad sześć miesięcy po wyborze Leon XIV wpisuj kolejną pozycję w swoim papieskim CV, realizując dwie obietnice pozostawione przez swojego poprzednika Franciszka: upamiętnienie 1700. rocznicy soboru nicejskiego w Turcji oraz pocieszenie wyczerpanego Libanu po latach kryzysu. 

Stojąc w samolocie przed dziennikarzami, papież spokojnie przemówił po angielsku. Prawdopodobnie improwizowane konferencje prasowe we wtorkowe wieczory w Castel Gandolfo przygotowały go do tego zadania, ponieważ przed konklawe był on osobą bardzo dyskretną w mediach. Teraz, jako papież, kontynuuje tradycje ustanowione przez swoich poprzedników, takie jak przekazywanie dziennikarzom lecącym papieskim samolotem kluczowych informacji dotyczących nadchodzącej podróży. „W Turcji i Libanie chcemy ogłosić, przekazać, proklamować, jak ważny dla świata jest pokój” – powiedział dziennikarzom międzynarodowym, po czym wspomniał o znaczeniu „jedności chrześcijan” i dążeniu do „harmonii” pomimo różnic.

Podążając śladami papieża Franciszka, przeszedł następnie środkową alejką, aby powitać dziennikarzy watykańskich jednego po drugim. Ten zwyczaj daje możliwość wręczenie papieżowi drobnych upominków. Leon XIV otrzymał kij baseballowy, oryginalny prezent dla papieża, który jest fanem drużyny Chicago White Sox. Ciepło tego pierwszego spotkania na wysokości kontrastowało jednak z chłodnym przyjęciem w Ankarze. Na płycie lotniska i wzdłuż trasy przejazdu papieskiej kolumny nie było widać żadnych podekscytowanych tłumów. Leon XIV będzie musiał prawdopodobnie poczekać do Libanu, aby ocenić wpływ, jaki przybycie papieża może wywrzeć na lokalną populację.

W stolicy Turcji papież w pełni wypełnił swoją rolę głowy państwa. Pierwszym gestem było złożenie wieńca na grobie Mustafy Kemala Atatürka (1881-1938), założyciela i pierwszego prezydenta Republiki Turcji. Inicjatywa ta nie jest nowa – jego poprzednicy również tak postępowali – ale ma ona ogromne znaczenie symboliczne w kontekście zmian zachodzących w Turcji pod rządami Erdogana. Podczas gdy w ostatnich latach kraj ten przechodzi autorytarny zwrot i islamizacja społeczeństwa jest faktem, papież złożył po południu hołd twórcy świeckiej Turcji.

W przemówieniu wygłoszonym przed prezydentem Turcji i władzami kraju nowy papież nie wahał się przekazać kilku subtelnych ostrzeżeń. „Społeczeństwo jest żywe tylko wtedy, gdy jest pluralistyczne” – powiedział pod majestatyczną kopułą Biblioteki Narodowej, wzniesionej w gigantycznym kompleksie Pałacu Prezydenckiego zbudowanym z inicjatywy Erdogana. 

To przemówienie, które miało charakter dyplomatycznego testu, było dla papieża okazją do przypomnienia Turcji o jej odpowiedzialności w kwestiach geopolitycznych. Podczas gdy prezydent Turcji zamierza wywrzeć wpływ na nowy porządek świata, w szczególności na konflikt rosyjsko-ukraiński i sytuację w Strefie Gazy, papież wyraził nadzieję, że kraj ten będzie „czynnikiem stabilności i zbliżenia między narodami, służącym sprawiedliwemu i trwałemu pokojowi”. Jeśli chodzi o los mniejszości chrześcijańskich w Turcji, papież dyplomatycznie przypomniał, że chrześcijanie są obecni w tym kraju od początków chrześcijaństwa i że „są oni i czują się integralną częścią tożsamości tureckiej”. 

Po bardzo protokolarnym etapie w Ankarze, Leon XIV rozpocznie dziś swoją ekumeniczną pielgrzymkę, spotykając się w Iznik z braćmi chrześcijanami. Przed ruinami starożytnej bazyliki w Nicei, dawnym Iznik, odmówi Credo. Przywódca najmniejszego państwa świata wystąpi tym razem jako następca Piotra.

Tłumaczenie z francuskiej edycji Aletei.