Czy Francuzi wracają do spowiedzi? To skomplikowane

Ankieta objęła 2159 osób, w tym 1004 regularnie praktykujących i 1155 okazjonalnie. Oto najważniejsze dane: 50% cotygodniowych uczestników mszy świętych korzysta ze spowiedzi; 36% osób uczęszczających na mszę co najmniej raz w miesiącu spowiada się regularnie; Wśród tych, którzy chodzą na mszę rzadziej niż raz w miesiącu, ale są zaangażowani w wiarę, spowiada się 7%, a wśród bywalców głównie na święta – 12%.

"La Croix" podkreśla, że choć ankieta nie porównuje wyników z poprzednimi latami, dowody anegdotyczne sugerują powrót do spowiedzi. Kanonik Jean-Marc Pimpaneau, proboszcz parafii Saint-Louis d'Antin w Paryżu, zauważa: "To jest w powietrzu – powrót tradycyjnych praktyk, czuwania modlitewne, pielgrzymki i rosnąca świadomość grzechu". W jego kościele spowiedź dostępna jest codziennie od 8:00 do 20:00, a przy wejściu wiszą banery informujące o tym fakcie.

Badanie szacuje, że ok. 3 mln dorosłych Francuzów (5,5% populacji) uczestniczy w mszy co najmniej raz w miesiącu, a dalsze 3,5 mln (6,5%) – okazjonalnie. Katolicyzm staje się zjawiskiem miejskim: niemal co trzeci regularny praktykujący mieszka w regionie paryskim. Średnia wieku takich osób to nieco poniżej 50 lat, a ponad połowa to mężczyźni.

Biskupi Francji w listopadzie 2024 r. wezwali diecezje do tworzenia pénitencerie diocésaine – struktur wspierających spowiedników. W archidiecezji paryskiej taką zainicjował m.in. ks. Pimpaneau.

Dane kontrastują z historycznym spadkiem: w USA praktyka gwałtownie zmalała od lat 70. (jak opisuje James O’Toole w książce "For I Have Sinned" z 2025 r.), a we Francji od 1965 r. (wg historyka Guillaume’a Cucheta).

We Francji rośnie liczba chrztów dorosłych (zwłaszcza wśród młodych), sprzedaż Biblii i frekwencja na pielgrzymkach. Ponad 2/3 ankietowanych nie ma zastrzeżeń do mszy w rycie trydenckim, co wskazuje na "normalizację" tej formy liturgii.

Socjolog Yann Raison du Cleuziou komentuje dla "La Croix": "Francuski katolicyzm przechodzi głęboką transformację. Wraz ze spadkiem [ilościowym - przyp. red.] w społeczeństwie, konsoliduje się wokół twardego jądra zaangażowanych wiernych". Ta homogeniczność wzmacnia ich odporność, pomimo że wśród nieregularnych praktykujących następuje przyspieszone oddalanie się od wiary.

Wzrost chrztów dorosłych to "małe ożywienie", ale nie rekompensuje spadku chrztów dziecięcych. Efekt "rewitalizacji" w dynamicznych parafiach miejskich wynika z koncentracji gorliwych katolików: "Dawniej stanowili 10% w każdej parafii, dziś 90% w niektórych miejskich – stąd wrażenie dynamiki, choć to efekt mniejszościowości".