separateurCreated with Sketch.

Czy sekularyzacja wyhamowała także w Polsce?

whatsappfacebooktwitter-xemailnative
Tomasz Rowiński - publikacja 26.12.25
whatsappfacebooktwitter-xemailnative
Wzrost uczestnictwa Polaków w życiu liturgicznym, potwierdzony najnowszymi badaniami ISKK za 2024 r., wpisuje się w europejski trend katolickiego ożywienia, gdzie stabilizacja praktyk religijnych kontrastuje ze spadkami w innych obszarach kościelnych. Dane wskazują na lekki wzrost frekwencji na mszach i Komuniach, co obserwuje się także we Francji, Austrii czy Wielkiej Brytanii, napędzany zwłaszcza przez młodych.

Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego (ISKK) w Roczniku „Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia 2024” podał, że wskaźnik dominicantes (udział w niedzielnych mszach) wyniósł 29,6 proc., co oznacza wzrost o 0,57 p. proc. w porównaniu z 2023 r. (29 proc.). Wskaźnik communicantes (msza i Komunia św.) wzrósł do 14,6 proc. (+0,64 p. proc.), a względny communicantes – procent Komunii wśród obecnych – osiągnął 49,5 proc., co pokazuje stabilizację, nawet lekki wzrost po spadkach epidemicznych. W roku 2015 współczynnik ten wynosił 43 proc. w 2015 r. Przed pandemią (2019 r.) dominicantes osiągnęło 36,9 proc., a communicantes 16,7 proc.,

Geograficznie religijność jest zróżnicowana: najwyższy dominicantes w diecezji tarnowskiej (62,3 proc.), rzeszowskiej (52,4 proc.) i przemyskiej (50 proc.); communicantes – tarnowska (26,2 proc.), zamojsko-lubaczowska (21,8 proc.), białostocka (21,2 proc.); względny communicantes – ełcka (58,6 proc.), katowicka (58,6 proc.), lubelska (57,8 proc.). Inne sakramenty spadły: chrzty 247,2 tys. (-7,5 proc.), I Komunie 320 tys. (-1,5 proc.), bierzmowania 213 tys. (-27,6 proc.), małżeństwa 68,3 tys. par (-11,6 proc.). Wskazuje to jednak nie tyle na sekularyzację co narastające problemy demograficzne. N lekcje religii w szkołach było zapisanych 75,6 proc. uczniów (-3,8 p. proc.), najwięcej w deicezji tarnowskiej (96,1 proc.).

Europejski kontekst ożywienia

Ta korekta trendu wpisuje się szersze zjawisko religijnej korekty zauważalnej na różne sposoby w różnych krajach. We Francji padł rekord 10 384 chrztów dorosłych w 2025 r. (+45 proc.), w tym 42 proc. w wieku 18-25 lat. Liczby te wskazują na powrót do sakramentów, w tym także spowiedzi (korzystanie z niej deklaruje połowa uczestników mszy). W Austrii frekwencja na mszach wzrosła, podobnie jak chrzty dorosłych, spadły zaś apostazje. W Wielkiej Brytanii katolicy (35 proc. chrześcijan w Londynie) zaczęli przewyższać nad anglikanami (33 proc.), zwłaszcza wśród młodych.

Przyczyny i globalne tło

W Polsce stabilizacja religijna, według wstępnych ocen, wynika z ożywienia po pandemii i koncentracji praktykujących. Jednocześnie słabną statystyki dotyczące kapłanów i życia zakonnego. W ostatnich latach wyraźnie spadła liczba księży, o 6,4 proc. (2018-2024), alumnów 50 proc., sióstr zakonnych o 2000. Jednocześnie w diecezji tarnowskiej liczba powołań niespodziewanie podwoiła się w 2025 r.

Newsletter

Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail.