Każdy szanujący się turysta, odwiedzając południowo-zachodnią część Bułgarii nie może ominąć tego szczególnego miejsca. Około 120 km na południe od Sofii leży najstarszy i najbardziej znany monastyr w tym kraju. Jego malownicze położenie, oryginalna architektura i piękne freski sprawiają, że co roku przybywają tam setki tysięcy osób. Przypomnijmy, że „monastyr” lub „monaster” (od greckiego słowa „monasterion”) to tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich. Najpopularniejszy prawosławny monastyr Bułgarii leży na wysokości 1100 metrów n.p.m., w kotlinie pasma górskiego Riła. W pełni zasłużenie trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1983 roku.
Zachwycające freski
Przekraczając bramę klasztoru w oczy rzucają się nie tylko urocze kopuły samej cerkwi, ale także otaczające ją za wszystkich stron trzypiętrowe konstrukcje. Budowle z licznymi łukami ozdobionymi na czarno i biało posiadają cele, w których mieszkają mnisi. Cała część mieszkalna składa się z niemal 300 pokoi. Znajduje się tam również biblioteka. Przybywający tu pielgrzymi mają możliwość wynajęcia pokoi. Świątynia stojąca w centrum placu to cerkiew pod wezwaniem Świętej Bogurodzicy. Obiekt posiada nawy na planie krzyża. Konstrukcję wieńczą trzy duże kopuły i dwie mniejsze.
Wyjątkową ozdobą zewnętrznej części świątyni są przepiękne freski. Kolorowe malowidła wypełniają całą przestrzeń ścian i sufitów w krużgankach. Już na pierwszy rzut oka robią wielkie wrażenie. Wpatrując się w nie dokładniej znajdziemy liczne sceny biblijne oraz różne przedstawienia osoby Jezusa, Maryi i wielu świętych. Trudno oderwać od nich wzrok i nie sposób powstrzymać się od zrobienia całej masy zdjęć.
Ikony, cisza, modlitwa
Wewnątrz cerkwi znajdują się trzy ołtarze oraz dwie kaplice. Główny ikonostas przykuwa uwagę swym rozmiarem, sakralnym pięknem, licznymi zdobieniami. Tworzą go zabytkowe ikony z okresu od XIV do XIX wieku. W środku świątyni obowiązuje całkowity zakaz robienia zdjęć. Choć sam jestem miłośnikiem fotografii i na zewnątrz budynku wykonałem ich dziesiątki rozumiem tę zasadę. Dzięki temu, że w cerkwi wyłączymy telefony i odłożymy aparaty do plecaka mamy szansę przeżyć chwile bardziej mistyczne i duchowe. To doskonała okazja, by w otoczeniu dzieł sztuki sakralnej i płonących świec poświęcić czas na osobistą modlitwę.
Klasztor na wysokim poziomie
Monastyr otacza pasmo górskie Riła. Jest to najwyżej położony masyw górski na całym Półwyspie Bałkańskim. Jego najwyższy szczyt Musała ma wysokość 2925 m n.p.m. Riła to także najwyższe pasmo leżące między Alpami a Kaukazem. Posiada ono aż 90 szczytów o wysokości powyżej 2000 m n.p.m. Pielgrzymi i turyści odwiedzający to miejsce mogą po drodze podziwiać piękno natury, a także kupić miód, który pszczoły zebrały w okolicznych lasach.
Wszystko za sprawa mnicha
Monastyr Rylski został założony już w XIV wieku na miejscu pustelni Iwana z Riły. Był to bułgarski mnich prawosławny żyjący na przełomie IX i X wieku. Duchowny spędził tu większość swojego życia na modlitwie i postach. Jego relikwie znajdują się dziś w monastyrze. To na tyle ważna postać dla Bułgarów, że wizerunek Jana Rilskiego został umieszczony na monecie o nominale 1 lewa, którą wyemitowano w 2002 roku.
Symbol odrodzenia narodowego
Sam klasztor ma za sobą burzliwą historię, dlatego jego obecny kształt pochodzi z XIX wieku. Wówczas dzięki ofiarom Bułgarów wybudowano ogromny kompleks wkomponowany w naturalne otoczenie. Posiada on mury o wysokości 24 metrów i grubości 2 metrów. To powoduje, że wygląda niczym twierdza warowna.
Na dziedzińcu znajduje się także zabytkowa baszta Chrelina. To najstarszy budynek w całym kompleksie, który zachował się do naszych czasów. Wieża obronna została wybudowana w 1335 roku. Składa się z 6 kondygnacji i ma wysokość 23 metrów. Na terenie monastyru jest również muzeum. To jedyna płatna atrakcja. Można tam zobaczyć liczne ikony, księgi oraz pamiątki nawet sprzed kilku wieków.
Klasztor do dziś jest ważnym symbolem bułgarskiego oporu przeciwko tureckiemu panowaniu, a także symbolem narodowego odrodzenia. Monastyr Rylski to z pewnością jeden z najpiękniejszych obiektów sakralnych w całej Bułgarii oraz jedno z najważniejszych miejsc na religijnej i turystycznej mapie tego kraju.
