Przemoc seksualna w Polsce wciąż pozostaje zjawiskiem w dużej mierze ukrytym. Wiele osób przez lata nie ujawnia doznanej krzywdy i nie korzysta ze specjalistycznej pomocy. Niska świadomość społeczna dotycząca mechanizmów traumy sprzyja jej bagatelizowaniu lub atakom na osoby skrzywdzone, które podważają ich wiarygodność. Aby sprostać temu społecznemu problemowi z inicjatywy Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży powstały trzy aktorskie monologii na temat długofalowych skutków przemocy seksualnej.
Znani aktorzy, ważny temat
W nagraniach wystąpili: Maja Komorowska, Danuta Stenka oraz Ignacy Liss. Aktorzy podejmując ten temat koncentrując się nie na szczegółach zdarzeń, które mogłyby ranić lub retraumatyzować, lecz na konsekwencjach traumy i reakcjach otoczenia.
Monologi zostały ułożone w przemyślanej kolejności: najpierw troska o bezpieczeństwo osób skrzywdzonych, następnie edukacja i poszerzanie świadomości, a dopiero na końcu zaproszenie do działania.
„Nie jesteś sam”
Pierwszy monolog, zatytułowany „Nie jesteś sam”, dotyka utraty poczucia bezpieczeństwa, które często towarzyszy doświadczeniu przemocy. Milczenie bywa strategią przetrwania – krzywda jest zbyt bolesna, by się z nią konfrontować.
Kluczowe jest stworzenie przestrzeni, w której osoba skrzywdzona będzie mogła mówić bez lęku przed oceną, podważaniem czy odrzuceniem. Bezpieczeństwo – emocjonalne i relacyjne – jest fundamentem procesu zdrowienia.
„To nie znika samo”
Drugi monolog rozprawia się z przekonaniem, że „czas leczy rany”. W przypadku traumy seksualnej czas może złagodzić intensywność niektórych objawów, ale nie rozwiązuje problemu. Trauma to sposób, w jaki mózg i ciało nauczyły się reagować na zagrożenie.
Objawy mogą przybierać różne formy: lęk, bezsenność, trudności w relacjach, chroniczne napięcie w ciele. Zdarza się, że ujawniają się dopiero po latach. Brak wiedzy na temat mechanizmów traumy sprzyja bagatelizowaniu cierpienia i wzmacnia społeczne tabu.
„Zrób krok”
Trzeci monolog akcentuje rolę relacji i odpowiedzialności otoczenia. Uważne słuchanie, szacunek dla granic, zgoda na tempo osoby skrzywdzonej – to konkretne postawy, które mogą stać się impulsem do podjęcia terapii.
Pierwszy krok często nie polega na spektakularnym działaniu, lecz na decyzji, by nie odwracać wzroku. Brak reakcji bywa formą wtórnego zranienia. Edukacja i społeczna wrażliwość są więc nieodłącznym elementem solidarności.
DMiS2026
Nagrania zostały zrealizowane przez Redakcja Audycji Katolickich TVP we współpracy z Biuro Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży. Są dostępne w mediach społecznościowych oraz na kanale YouTube @ReligiaTVP.
Więcej o inicjatywach przygotowanych na Dzień modlitwy i solidarności na stronie www.wspolnotazezranionymi.pl.
Źródło: KAI, www.fsj.org.pl, YouTube
