Polski biskup, który pisze kryminały. Słyszałeś o nim?

Ksiądz biskup Krzysztof Nitkiewicz od lat publikuje opowiadania sensacyjno-kryminalne, których bohaterem jest biskup Włóczyński – postać nietuzinkowa, zanurzona w realiach diecezji, a zarazem uwikłana w zagadki kryminalne.

Wśród tytułów znalazły się m.in.: „Klucz do serca biskupa”, „Migotanie komór”, „Nie jesteśmy tacy straszni”, „Sztuka mitygowania”, „Szklane wrzeciona”, „Olejek różany”.

Szczególnie dwa ostatnie tytuły – „Szklane wrzeciona” (2023) oraz „Olejek różany” (2024) – wpisują się w rozwijaną przez autora serię. W „Szklanych wrzecionach” biskup Włóczyński współpracuje z policją, próbując rozwikłać sensacyjną zagadkę, natomiast „Olejek różany” – piąty tom cyklu – przenosi czytelnika częściowo do Bułgarii, gdzie dobro i zło ścierają się w dramatycznym konflikcie.

To jednak nie są „zwykłe” kryminały. Wątki detektywistyczne splatają się z refleksją teologiczną i historyczną. Autor nie ucieka od pytań o odpowiedzialność, winę, przebaczenie czy sens cierpienia. Akcja często nawiązuje do realnych wydarzeń z diecezji sandomierskiej, a lokalny koloryt nadaje opowieściom autentyczności.

Niektóre z powieści – jak „Nie jesteśmy tacy straszni” czy „Sztuka mitygowania” – dostępne są także w formie audiobooków.

Najnowszą książkę biskupa Nitkiewicza – „Baranki Boże” – charakteryzuje inny ton. Powieść inspirowana jest prawdziwymi wydarzeniami z czasu okupacji niemieckiej.

Centralną postacią jest Rywka, młoda Żydówka, która znajduje schronienie dzięki odwadze duchownych i sióstr zakonnych. W jej losy wpisana jest postać ówczesnego ordynariusza diecezji sandomierskiej, Jana Kantego Lorka, który udzielał pomocy Żydom – w katedrze, w klasztorach i parafiach.

W powieści pojawia się także Emil, uciekinier ze Śląska. Jego historia splata się z losem Rywki, tworząc wielowymiarowy obraz wojennej rzeczywistości: bólu, strachu, moralnych dylematów – ale także heroizmu i nadziei.

Autor przywołuje postaci historyczne, m.in. ks. Andrzeja Wyrzykowskiego czy Annę Kaczmarską, opierając narrację na archiwaliach diecezjalnych oraz wspomnieniach parafian. To nie jest fikcja oderwana od rzeczywistości, lecz literackie przetworzenie pamięci.

Inspiracją do napisania „Baranków Bożych” stał się obraz w sandomierskiej katedrze, przedstawiający oskarżenia lokalnych Żydów o mordy rytualne na chrześcijańskich dzieciach. Ten trudny temat stał się dla autora impulsem do przypomnienia o realnych gestach dobra – o schronieniu udzielanym Żydom przez Kościół sandomierski w czasie wojny.

Biskup Nitkiewicz nie idealizuje przeszłości. Pokazuje mieszankę uprzedzeń, lęku i heroizmu. W tle pobrzmiewa przykład rodziny Ulmów – dziś już błogosławionych – którzy zapłacili najwyższą cenę za ratowanie Żydów. Ta pamięć staje się dla autora punktem odniesienia i moralnym kompasem.

Wydawcą książek jest Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu, które od lat towarzyszy literackim inicjatywom biskupa.

Autor zapowiedział kontynuację historii Rywki, kolejne kryminały z biskupem Włóczyńskim oraz nową powieść osadzoną w XVIII-wiecznym Sandomierzu, opartą na materiałach archiwalnych.

Zachęcamy naszych czytelników do zainteresowania się powieściami biskupa Krzysztofa Nitkiewicza i śledzenia jego twórczości. Z pewnością świat widziany oczami powieściopisarza-biskupa nie jest w naszych czasach czymś szablonowym.