Chińskie masowe sadzenie drzew wokół Pustyni Taklamakan przekształciło ten suchy obszar w pochłaniacz dwutlenku węgla, absorbujący więcej CO₂ niż emitujący. Badania opublikowane w styczniu 2026 r. w „Proceedings of the National Academy of Sciences” potwierdzają, że interwencja człowieka powstrzymuje pustynnienie i wzmacnia globalny bilans węglowy.
Charakterystyka Pustyni Taklamakan
Pustynia Taklamakan, zwana „Morzem Śmierci”, zajmuje około 337 tys. km², czyli powierzchnię nieco większą niż Polska, i jest otoczona wysokimi górami blokującymi wilgoć. Ponad 95% jej obszaru pokryte jest ruchomymi wydmami, co czyniło ją „biologiczną pustką” z minimalną roślinnością. Od lat 50. XX w. rosła z powodu urbanizacji i ekspansji pól uprawnych, nasilając burze piaskowe.
Program „Wielkiej Zielonej Ściany”
W 1978 r. Chiny uruchomiły Three-North Shelterbelt Program („Wielka Zielona Ściana”), największy projekt zalesiania na świecie, mający posadzić miliardy drzew wokół Taklamakan i Pustyni Gobi do 2050 r. Do dziś posadzono ponad 66 mld drzew na północy Chin, zwiększając lesistość z 10% w 1949 r. do ponad 25%. W listopadzie 2024 r. ukończono pełny zielony pas o długości 3046 km wokół Taklamakan, stabilizując wydmy.
Wyniki naukowe: od pustyni do carbon sink
Analiza danych satelitarnych, naziemnych i modelu Carbon Tracker NOAA z ostatnich 25 lat pokazuje wzrost roślinności i fotosyntezy na obrzeżach pustyni, skorelowany z projektem. W sezonie deszczowym (lipiec-wrzesień) opady (ok. 16 mm/mies.) obniżają CO₂ z 416 ppm do 413 ppm, a roczny bilans netto to -1,74 t CO₂/ha. Trendy wskazują na wzrost pokrycia roślinnego (6,8 × 10⁻⁴/rok) i aktywności fotosyntetycznej, czyniąc obrzeża pochłaniaczem węgla (carbon sink).
Znaczenie globalne
Projekt pokazuje, że nawet ekstremalnie suche obszary mogą stać się carbon sink dzięki zalesianiu, oferując model dla innych pustyń. Eksperci, jak Yuk Yung z Caltech, podkreślają potencjał w walce z pustynnieniem i zmianami klimatu. Sukces „Wielkiej Zielonej Ściany” wspiera cele ONZ w zakresie lasów i zrównoważonego rozwoju.
