Papież bada sprawę tradycjonalizmu

Stephen Bullivant, profesor teologii i socjologii religii na St. Mary's University w Londynie, jest autorem książki „Mass Exodus”, która analizuje spadek praktyk religijnych wśród katolików od II Soboru Watykańskiego. Badanie to bada, czy kryzys w Kościele wynika z reform soborowych, czy głębszych zmian kulturowych.

Stephen Cranney, specjalista od danych i wykładowca na Catholic University of America, współpracuje z Bullivantem przy książce „Trads: Latin Mass Catholics in the United States”, planowanej na listopad 2026 r. Ich praca oparta na ankietach, wywiadach i obserwacjach etnograficznych demontuje mity o „tradsach” – wiernych Mszy w rycie trydenckim.

Badania Bullivanta i Cranneya pokazują, że większość uczestników Mszy łacińskiej (ok. 64%) akceptuje nauczanie Soboru Watykańskiego II w jakimś stopniu – tylko 4% stanowczo się z nim nie zgadza. Autorzy podkreślają brak obiektywnych danych na temat tej grupy, często opisywanej emocjonalnie w mediach lub opiniach.

„Tradsi” nie są głównie młodymi konwertytami czy ekstremistami; szukają w liturgii piękna, powagi i tradycji. Schizmatyczne grupy jak SSPX reprezentują mały odsetek – w USA mają 103 kaplice wobec setek parafii oferujących Mszę trydencką.

Kontekstem spotkania były prawdopodobnie problemy związane z motu proprio „Traditionis Custodes” Franciszka z 2021 r., ograniczającym dostęp do Mszy trydencką, oraz zapowiedzi Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X (SSPX), że 1 lipca br. dokona konsekracji nowych biskupów bez zgody Watykanu. SSPX, mające obecnie dwóch starszych biskupów z konsekrowanych 1988 r., argumentuje swoją decyzję „poważną koniecznością duszpasterską”.

Papież Leon XIV, postrzegany jest niekiedy jako kontynuator „hermeneutyki ciągłości” Benedykta XVI, może szukać empirycznych danych do dialogu z tradycjonalistami. Audiencja była prywatna, bez oficjalnych komentarzy Watykanu.