„Kobieta ze stali”. Synod wskazuje Wandę Półtawską jako wzór dla Kościoła

Opublikowano właśnie raport jednej z grup roboczych Synodu o synodalności, która zajmowała się tematem udziału kobiet w życiu i kierowaniu Kościołem. Dokument przygotowali członkowie Dykasterii Nauki Wiary, a jego publikacja wpisuje się w pragnienie papieża Leona XIV, aby – w duchu większej transparentności – udostępniać całemu Ludowi Bożemu rezultaty prac synodalnych.

Raport liczy 83 strony (w języku włoskim) i składa się z trzech części. Autorzy analizują w nim obecność kobiet w historii Kościoła, wskazują obszary, w których można rozważać ich większe zaangażowanie, oraz opisują wyzwania. Dokument nie powraca natomiast do kwestii diakonatu kobiet.

Znaczną część raportu stanowi przedstawienie sylwetek kobiet – od starożytności po współczesność – uznanych za przykłady autorytetu i zaangażowania w życie Kościoła. Wśród 19 takich postaci znalazła się również Polka – doktor Wanda Półtawska.

W raporcie synodalnym przypomniano najważniejsze fakty z jej biografii:

Tu musimy sprostować jedną informację, która została podana niestety błędnie zarówno w wersji włoskiej: "urodziła się w Wojtasiku w 1921 r.". Wojtasik jednak to nazwisko panieńskie dr Półtawskiej, a urodziła się ona w Lublinie.

Po wojnie rozpoczęła studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Autorzy raportu przypominają także określenie, które pojawiło się w publicystyce poświęconej jej życiu. Włoski dziennikarz Francesco Grignetti nazwał Wandę Półtawską „kobietą ze stali”.

Grignetti pisał również w 2010 r., że w swoim środowisku była przykładem kobiety niezależnej i silnej.

W Polsce działalność dr Wandy Półtawskiej to przede wszystkim ogromne zaangażowanie w działania w obronie życia dzieci poczętych, promowanie macierzyństwa. Jednak miała też bezpośredni wpływ na życie Kościoła.

Wanda Półtawska była jedną z osób, które odegrały ważną rolę w ujawnieniu sprawy arcybiskupa Juliusza Paetza, metropolity poznańskiego, oskarżanego o molestowanie kleryków.

Na początku lat dwutysięcznych w poznańskim środowisku kościelnym od dłuższego czasu krążyły poważne zarzuty wobec hierarchy. Przez ponad dwa lata próbowano rozwiązać sprawę wewnętrznie – poprzez rozmowy z arcybiskupem, interwencje u nuncjusza apostolskiego arcybiskupa Józefa Kowalczyka, a także poprzez kontakty z biskupami i przedstawicielami Stolicy Apostolskiej. Próby te nie przyniosły jednak rezultatu.

Nowy tok sprawie nadało opublikowanie w lutym 2002 r. w „Rzeczpospolitej” artykułu ujawniającego zebrane dowody na molestowanie poznańskich kleryków. Sprawa szybko stała się jednym z najgłośniejszych kryzysów w polskim Kościele początku XXI wieku.

To właśnie Wanda Półtawska poinformowała o zarzutach Jana Pawła II podczas prywatnego spotkania. Dla papieża było to ogromnym zaskoczeniem. w następstwie rozmowy wysłał do Poznania swoich przedstawicieli z zadaniem zbadania sprawy. Arcybiskup Paetz zaprzeczył stawianym mu zarzutom, jednak wkrótce złożył rezygnację z urzędu metropolity poznańskiego.

28 marca 2002 r. Jan Paweł II przyjął jego rezygnację. Stolica Apostolska nałożyła na niego również szereg ograniczeń w działalności liturgicznej i publicznej. Sprawa stała się jednym z pierwszych tak szeroko omawianych w Polsce przypadków nadużyć w Kościele.

Postawa Wandy Półtawskiej – osoby głęboko związanej z Kościołem i jednocześnie gotowej mówić prawdę o bolesnych sprawach – pokazuje, że autorytet, o którym mówi raport synodalny, nie polega jedynie na dorobku naukowym czy społecznym. Czasem oznacza także odwagę upomnienia się o dobro wspólnoty wtedy, gdy milczenie byłoby łatwiejsze.

Całość raportu w języku angielskim można przeczytać na stronie synodu. Jest dostępny też w języku włoskim.