Izrael ustępuje. Co wydarzyło się w Bazylice Grobu Pańskiego?

Tegoroczna Niedziela Palmowa w Jerozolimie zakończyła się incydentem, który wywołał głośne reakcje międzynarodowe: kardynał Pierbattista Pizzaballa, patriarcha łaciński Jerozolimy, nie został dopuszczony do Bazyliki Grobu Pańskiego przez izraelską policję, a dopiero w następny dzień Izrael i jego władze zobowiązały się do przywrócenia mu pełnego dostępu do jednego z najważniejszych historycznie miejsc chrześcijańskiej wiary.

Rankiem 29 marca 2026 r. kardynał Pizzaballa i ojciec Francesco Ielpo OFM, kustosz Ziemi Świętej, zmierzali prywatnie, bez procesji, do Bazyliki Grobu Pańskiego, aby odprawić mszę świętą w Niedzielę Palmową. Policja izraelska zatrzymała ich po drodze i zmusiła do zawrócenia, uzasadniając decyzję ryzykiem bezpieczeństwa w Zachodniej dzielnicy Starego Miasta, gdzie wcześniej spadły fragmenty rakiet i systemów obronnych.

Zdjęcie z Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie, w której znajdują się dwa najważniejsze miejsca dla chrześcijaństwa: skała, na której został ukrzyżowany Jezus oraz pusty grób, w którym został pochowany i z którego powstał z martwych.

Patriarchat łaciński Jerozolimy potępił to działanie jako „poważny precedens”, „rażąco nierozsądny i nieproporcjonalny środek”, który naruszył status quo i zasady wolności kultu wobec jednego z najświętszych miejsc chrześcijaństwa.

Reakcje władz, Kościoła i społeczności międzynarodowej

Wcześniej sam kardynał Pizzaballa, biorąc pod uwagę ryzyko zbrojne, odwołał tradycyjną procesję z Góry Oliwnej do Jerozolimy oraz przełożono na późniejszy termin Msze Krzyżma w Bazylice Grobu Pańskiego, co pokazało, że hierarchia katolicka dobrze rozumiała konieczność roztropnych ograniczeń wprowadzonych przez władze.

Holy Sepulchre — Wiek Bazyliki Grobu Pańskiego

Incydent wywołał gwałtowne reakcje: rząd włoski uznał działanie policji za „obraźliwe” i wezwał ambasadora Izraela do Rzymu, część polityków UE i USA mówiąc o „naruszeniu wolności religijnej”. Dopiero po tych reakcjach premier Izraela Benjamin Netanjahu oświadczył na X, że dał rozkaz przywrócenia kardynałowi „pełnego i natychmiastowego dostępu” do Bazyliki Grobu Pańskiego.

Błogosławieństwo Jerozolimy inną drogą

Trudności jakie napotkał kardynał nie oznaczały cłkowitej ciszy liturgicznej. Tego samego dnia patriarchat opublikował zdjęcia z „intymnej i uroczystej” ceremonii w Getsemani, gdzie Pizzaballa błogosławił miasto krzyżem z fragmentem relikwi Krzyża, prosząc o pokój i nawiązując do słów Jezusa opłakującego Jerozolimę.

W swoim przemówieniu w Rzymie, podczas modlitwy Anioł Pański, papież Leon XIV wezwał do modlitwy za chrześcijan z Bliskiego Wschodu, którzy „nie mogą w pełni przeżywać obrzędów tych świętych dni” z powodu konfliktu, powtarzając, że wojna nie może zasłonić Dobrej Nowiny o pokojowym Królu.

Ustalenia na Tydzień Święty i Wielkanoc

Ostatecznie patriarchat łaciński i Kustodia Ziemi Świętej poinformowały, że po uzgodnieniach z izraelską policją i po pośrednictwie prezydenta Izraela Itzhaka Hertoga, dostęp hierarchii katolickiej do Grobu Pańskiego został „zabezpieczony” na Wielki Tydzień i Wielkanoc.

Płyta namaszczenia, na której ciało Jezusa było przygotowane do pochowania. Zdjęcie z Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie, w której znajdują się dwa najważniejsze miejsca dla chrześcijaństwa: skała, na której został ukrzyżowany Jezus oraz pusty grób, w którym został pochowany i z którego powstał z martwych.

Uroczystości nadal będą odbywać się w ograniczonym trybie: zrezygnowano z dużych zgromadzeń, ale centrum obrzędów – liturgie w Bazylice Grobu Pańskiego – zostaną zachowane, a wiele z nich będzie transmitowanych przez media, by wierni ze świata mogli współuczestniczyć w modlitwie.

Status quo, bezpieczeństwo i wolność religijna

Z oświadczenia jakie opublikowali liderzy wspólnot wierzących wynika, że porozumienie między władzami a Kościołem podjęto z uwzględnieniem wspólnego celu jakim jest „zrównoważenie bezpieczeństwa a ochroną praw religijnych” oraz ocalenie możliwości modlitwy w Grobie Pańskim – mimo ograniczeń. Sprawa ta została potraktowana jako „wartość najwyższa” łączącą wyznawców judaizmu, chrześcijaństwa, islamu i druzów.

Pomimo względnie szczęśliwego zakończenia incydent z Niedzieli Palmowej stał się sygnałem ostrzegawczym wobec możliwości dalszych ograniczeń wolności religijnej w Jerozolimie ze strony Izraela. Mogliśmy jednak także zobaczyć jak skuteczna bywa reakcja społeczności międzynarodowej, która zjednoczona wywiera presję w obronie praw wierzących.