Przez 125 lat siostry dominikanki z Hawthorne w stanie Nowy Jork zapewniały wsparcie i opiekę pielęgniarską ubogim pacjentom cierpiącym na nieuleczalnego raka. Jednak nowe prawo wzbudziło w nich obawy przed grzywnami, nakazami sądowymi, możliwą utratą licencji oraz karą więzienia, co zmusiło je do złożenia pozwu 6 kwietnia 2026 roku.
Zgromadzenie zostało założone w 1900 roku przez Rose Hawthorne Lathrop, córkę znanego amerykańskiego pisarza Nathaniela Hawthorne’a. Siostry prowadzą Rosary Hill Home — 42-łóżkowy ośrodek opieki pielęgniarskiej, który zapewnia opiekę paliatywną i wsparcie ubogim pacjentom chorym na raka w ich ostatnich dniach życia. Problem z nowym prawem nie dotyczy jednak bezpośrednio tych umierających pacjentów, lecz wykracza poza tę kwestię.
Siostry i Rosary Hill Home nie pobierają żadnych opłat za swoje usługi, polegając wyłącznie na własnej pracy i darowiznach charytatywnych, aby realizować swoją misję.
W 2023 roku legislatura stanu Nowy Jork przyjęła ustawę S1783A, „Kartę praw mieszkańców placówek opieki długoterminowej będących osobami LGBT oraz żyjącymi z HIV”. Na stronie Senatu czytamy, że prawo to „zabrania placówkom opieki długoterminowej oraz ich pracownikom dyskryminowania jakiegokolwiek mieszkańca ze względu na jego rzeczywistą lub postrzeganą orientację seksualną, tożsamość płciową lub jej ekspresję, bądź status HIV”.
Jednak zdaniem sióstr ustawa ta narusza ich prawo do wolności religijnej. Catholic Benefits Association (CBA), organizacja wspierająca katolickich pracodawców w prowadzeniu działalności zgodnie z ich przekonaniami religijnymi, wspiera zakonnice w tej sprawie.
Matka Marie Edward, przełożona generalna dominikanek z Hawthorne, powiedziała:
My, siostry, opiekowałyśmy się pacjentami z różnych środowisk, o różnych poglądach i wyznaniach. Każdego traktujemy z godnością i chrześcijańską miłością bliźniego. Nigdy nie mieliśmy skarg. Nie możemy jednak wdrożyć wymogów stanu Nowy Jork bez naruszenia naszej wiary katolickiej.
CBA wyjaśniło, w jaki sposób stosowanie się do prawa mogłoby naruszyć przekonania sióstr:
Nakazy wynikające z ideologii gender w stanie Nowy Jork wymagają od Rosary Hill Home i innych placówek opieki długoterminowej m.in. umieszczania biologicznych mężczyzn w pokojach kobiet nawet wbrew sprzeciwowi współlokatorki, zezwalania mieszkańcom i ich gościom na korzystanie z łazienek przeznaczonych dla przeciwnej płci, używania niezgodnych z rzeczywistością zaimków, stosowania języka oraz „tworzenia społeczności” afirmujących preferencje seksualne pacjentów, a także uwzględniania ich pragnienia pozamałżeńskich relacji seksualnych. Placówki są również zobowiązane do zapewnienia szkolenia personelu w zakresie „kompetencji kulturowych” opartych na ideologii gender przyjętej przez stan.
Sytuacja zaostrzyła się 18 marca 2024 roku, kiedy siostry otrzymały pierwszy z serii listów od Departamentu Zdrowia stanu Nowy Jork. Listy te zawierały wymagania władz oraz program szkoleniowy zobowiązujący siostry do dostosowania opieki nad pacjentami oraz szkolenia personelu do ideologii gender przyjętej przez stan.
Za pośrednictwem prawników zapewnionych przez CBA, 5 marca siostry zwróciły się do Departamentu Zdrowia o zwolnienie z tych wymogów, „ponieważ naruszają one ich katolickie wartości, ograniczają praktykowanie religii oraz godzą w ich wolność słowa”.
Po braku odpowiedzi ze strony władz, dominikanki z Hawthorne złożyły 6 kwietnia 2026 roku pozew w sądzie federalnym, aby chronić swoją wolność religijną oraz swoją misję służenia ubogim chorym.
Martin Nussbaum z kancelarii First & Fourteenth, pełnomocnik sióstr, powiedział: „To było szczególnie rozczarowujące, ponieważ prawo stanu Nowy Jork przewiduje wyjątek religijny dla placówek opieki długoterminowej związanych z Kościołem Chrześcijańskiej Nauki, ale nie dla podobnych placówek katolickich. Siostrom nie pozostało nic innego, jak wnieść sprawę do sądu federalnego.”
Siostry kontynuują misję założycielki Rosary Hill Home, Rose Hawthorne Lathrop. Po przejściu na katolicyzm przyjęła imię zakonne Matka Mary Alphonsa. Jej proces kanonizacyjny jest w toku, a papież Franciszek ogłosił ją czcigodną w 2024 roku.
Po 125 latach dominikanki z Hawthorne chcą nadal prowadzić swoją działalność i kontynuować charytatywną pracę swojej założycielki, opiekując się chorymi, którzy nie mają dokąd się zwrócić.
