Co zakłada projekt?
Projekt zakłada ustawowe zagwarantowanie obecności religii lub etyki w polskiej szkole jako elementu edukacji aksjologicznej i wychowania młodego pokolenia. Szczegółowo, Stowarzyszenie Katechetów Świeckich zaproponowało, aby obowiązkowe były dwie godziny religii lub etyki w tygodniu. Wymiar mógłby być zmniejszony do jednej godziny tygodniowo jedynie za zgodą właściwego biskupa diecezjalnego. Lekcje miałyby być obowiązkowe w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, z wyjątkiem szkół dla dorosłych. Projekt przewiduje ponadto, że ocena z religii lub etyki będzie umieszczana na świadectwie szkolnym, uwzględniana przy promocji do następnej klasy i wliczana do średniej ocen.
Projekt przygotowało Stowarzyszenie Katechetów Świeckich (SKŚ) przy współpracy Instytutu Ordo Iuris. Podpisało się pod nim ponad 500 tysięcy obywateli.
Historia projektu
We wrześniu 2025 r. Sejm skierował projekt do dalszych prac komisyjnych. Za dalszymi pracami zagłosowali posłowie PiS, Konfederacji oraz PSL-TD, a także część posłów Polska 2050-TD. Posłowie Lewicy zgłosili wcześniej wniosek o odrzucenie projektu w całości, który nie został jednak przyjęty.
Jednak przez kolejne miesiące projekt nie był procedowany. Członkowie Stowarzyszenia Katechetów Świeckich już w styczniu 2026 roku w liście do marszałka Włodzimierza Czarzastego domagali się „zakończenia politycznej zwłoki wobec obywatelskiego projektu ustawy". Tomasz Sypniewski z SKŚ zauważył, że obecny marszałek blokuje niektóre projekty obywatelskie, w tym ten.
W reakcji na brak postępów Stowarzyszenie Katechetów Świeckich wystosowało apele do członków obu komisji, podkreślając, że dalszy los projektu zależy od aktywności posłów. Organizacja wskazała, że jednym z dostępnych narzędzi jest wniosek o zwołanie posiedzenia komisji, który – przy poparciu co najmniej jednej trzeciej jej członków – zobowiązuje przewodniczącego do działania w ciągu 30 dni.
Tło: zmiany w nauczaniu religii
Od 1 września 2025 roku religia lub etyka odbywają się w wymiarze jednej godziny tygodniowo, bezpośrednio przed lub po obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Zwolennicy projektu oceniają te zmiany jako ograniczanie edukacji aksjologicznej.
Przedstawiciele środowisk katechetycznych wskazują, że ograniczanie tych przedmiotów może prowadzić do osłabienia wychowania opartego na wartościach i marginalizacji edukacji aksjologicznej.
Rząd pozostaje krytyczny wobec inicjatywy. Wiceszefowa MEN Katarzyna Lubnauer argumentowała, że propozycja łamie zasady neutralności światopoglądowej państwa i narusza prawo rodzica do wychowania dziecka zgodnie ze swoimi przekonaniami. Ministerstwo powołało się też na dane sondażowe, według których 72 proc. badanych chce, żeby religia była przedmiotem nieobowiązkowym.
Mobilizacja przed posiedzeniem komisji
Stowarzyszenie Katechetów Świeckich apeluje o dalszą aktywność obywatelską, w tym kontakt z posłami i wsparcie inicjatywy. Środowisko inicjatorów projektu podkreśla, że wyznaczenie terminu posiedzenia komisji jest efektem presji społecznej i aktywności obywatelskiej.
O dalszych losach projektu mogą zdecydować parlamentarzyści środowisk centrowych i ludowych, którzy już podczas pierwszego czytania częściowo poparli skierowanie projektu do dalszych prac legislacyjnych. Przedstawiciele SKŚ zapowiadają, że to będzie ważny test odpowiedzialności za wychowanie młodego pokolenia i za poszanowanie głosu ponad pół miliona obywateli.
Warto odnotować, że termin posiedzenia nie jest przypadkowy – 13 maja przypada we wspomnienie Matki Bożej Fatimskiej, w rocznicę objawień fatimskich.
