W Boże Ciało 1854 roku ulicami Düsseldorfu powoli przechodziła procesja. Światła, baldachimy, kapłani w szatach haftowanych złotem, Najświętszy Sakrament niesiony przez miasto – dla młodego artysty z Norwegii był to obraz niezwykle malowniczy. Karl Schilling przyjechał przecież do Düsseldorfu malować.
Patrzył jak artysta: na światło, kolory, ruch tłumu. Nie wiedział jeszcze, że najważniejsze w tej scenie było niewidzialne.
Miał dziewiętnaście lat. Był wysoki, przystojny, pewny siebie. Wychowany w protestanckiej Norwegii, patrzył na katolicką procesję z dystansem, może nawet z lekką wyższością. Gdy tłum padł na kolana, a mężczyźni zdjęli kapelusze, on stał dalej wyprostowany, z wielkim czarnym kapeluszem artysty mocno osadzonym na długich, jasnych włosach.
W następnej chwili ktoś uderzył w kapelusz tak mocno, że ten przeleciał na drugą stronę ulicy.
Ten gest mógłby stać się początkiem urazy. Stał się początkiem łaski.
„Kogo znieważyłeś?”
Schilling wrócił do domu zawstydzony. Mieszkał u pobożnej katolickiej rodziny Eitelów – ludzi dobrych, życzliwych, których szanował. Nie chciał ich zranić. Jedna z córek gospodarzy odważnie, ale taktownie wyjaśniła mu, Kogo znieważył.
Nie chodziło o lokalny zwyczaj, religijny folklor ani piękną procesyjną oprawę. Chodziło o Chrystusa obecnego w Eucharystii.
Młody Norweg przeprosił. I zaczął pytać. To właśnie był przełom: nie spektakularne objawienie, nie nagły cud, ale chwila zawstydzenia, która otworzyła serce. Przyjaciel z domu Eitelów, Wilhelm, zachęcił go, by chodził z nim rano na Mszę.
Tam po raz pierwszy usłyszał naprawdę, co katolicy wyznają o Eucharystii: że Chrystus jest w niej rzeczywiście obecny.
Sigrid Undset pisze, że ta myśl poruszyła go do głębi. Jeśli to prawda, jeśli Chrystus rzeczywiście pozostaje z człowiekiem w Eucharystii, to jak można Mu kiedykolwiek wystarczająco dziękować za taką miłość?
Eucharystia wydawała mu się „zbyt dobra, by była prawdziwa”. A jednak właśnie ta prawda zaczęła go przyciągać.
„Zostanę katolikiem”
Po rozmowach o sakramencie pokuty Schilling powiedział jasno, że chce zostać katolikiem. Wilhelm próbował go powstrzymać: nie tak szybko, potrzebna jest formacja, trzeba wszystko dobrze rozeznać.
Ale w drugą niedzielę po pamiętnej procesji Karl wszedł z przyjacielem do jednego z kościołów Düsseldorfu i złożył prostą obietnicę: „Zostanę katolikiem”.
11 listopada 1854 roku został przyjęty do Kościoła katolickiego i po raz pierwszy przyjął Komunię Świętą. Po Mszy poszedł na długi spacer za miasto. Był tak szczęśliwy, że śpiewał i tańczył na drodze. Nie mógł uwierzyć, że człowiek może być aż tak szczęśliwy.
Od kapelusza na bruku do kapłaństwa
Historia Karla Schillinga nie kończy się jednak na wzruszającym nawróceniu. Młody malarz, który kiedyś nie zdjął kapelusza przed Eucharystią, z czasem oddał Chrystusowi całe życie.
Zrezygnował z kariery artystycznej, wstąpił do Barnabitów, został kapłanem i zasłynął jako spowiednik pełen cierpliwości, łagodności i miłości do ludzi.
Ten, który w Boże Ciało nie zdjął kapelusza przed Najświętszym Sakramentem, później spędzał długie godziny przed tabernakulum. Ten, który patrzył na procesję jak na malownicze widowisko, odkrył w niej obecność Boga.
W tej historii porusza nie tylko samo nawrócenie, ale sposób, w jaki się zaczęło. Bóg nie wszedł w życie Schillinga przez wielkie objawienie, lecz przez chwilę zakłopotania. Przez gest, który mógł go zranić, a ostatecznie obudził w nim pytanie o prawdę.
Czasem łaska zaczyna się właśnie tam, gdzie kończy się nasza pewność siebie. Kapelusz spadł na bruk, ale razem z nim spadło także przekonanie, że katolicka wiara jest tylko obcym zwyczajem.
A wszystko zaczęło się od pytania, które nie dawało mu spokoju: a jeśli to naprawdę jest On?
Tekst powstał na podstawie ósmego rozdziału książki Sigrid Undset Saga świętych (ang. Saga of Saints), poświęconego Czcigodnemu Słudze Bożym Karolowi Schillingowi, barnabicie (9 czerwca 1835 – 2 stycznia 1907)
