Święta Eulalia, znana również jako Eulalia z Barcelony, była młodą chrześcijanką żyjącą w III wieku, w czasach panowania cesarza Dioklecjana, w rzymskim mieście Barcino – dzisiejszej Barcelonie. Do dziś pozostaje współpatronką tego miasta obok Matki Bożej Miłosierdzia (La Virgen de la Merced).
Według tradycji Eulalia pasła gęsi w Sarrià – obecnie eleganckiej dzielnicy położonej na zachodnich obrzeżach Barcelony, która wówczas była jedynie wioską znajdującą się poza murami miasta. Pomimo prześladowań chrześcijan przez rzymskie władze otwarcie wyznawała swoją wiarę.
Choć miała zaledwie trzynaście lat, stanowczo odmówiła wyrzeczenia się Chrystusa. Co więcej, uciekła z domu, udała się do miasta i stanęła przed obliczem namiestnika, domagając się zaprzestania prześladowań chrześcijan. W odpowiedzi została skazana na trzynaście tortur – po jednej za każdy rok swojego życia.
Eulalia zniosła wszystkie męki, wśród których tradycja wymienia także ukrzyżowanie na krzyżu w kształcie litery X, podobnym do krzyża św. Andrzeja. Ostatecznie została ścięta 12 lutego 303 roku. Legenda głosi, że w chwili jej śmierci z rany na szyi – lub według innej wersji z ust, po odmówieniu ostatniej modlitwy – uleciała biała gołębica, symbol jej czystej duszy.
Przez długi czas miejsce spoczynku świętej pozostawało nieznane. Jej relikwie odnaleziono dopiero w 878 roku dzięki biskupowi Frodoinowi w kościele Santa María de las Arenas, na miejscu którego stoi dziś bazylika Santa María del Mar. Następnie uroczyście przeniesiono je do katedry w Barcelonie i złożono w krypcie poświęconej świętej.
Na pamiątkę młodej pasterki gęsi w krużgankach barcelońskiej katedry do dziś utrzymuje się trzynaście gęsi – po jednej za każdy rok życia św. Eulalii. To jeden z najbardziej charakterystycznych symboli związanych z jej kultem.
