Polacy z paliuszami. Leon XIV: Komunii nie buduje się przez usztywnianie stanowisk

W uroczystość św. Piotra i Pawła papież Leon XIV nałożył paliusze 35 nowym arcybiskupom metropolitom, wśród których znalazło się trzech hierarchów z Polski. W homilii Ojciec Święty podkreślił, że paliusz to symbol ofiarnej miłości pasterskiej oraz wezwanie do budowania kościelnej jedności w Prawdzie.

W uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła, Bazylika Watykańska stała się sercem powszechnego Kościoła. Podczas uroczystej Mszy świętej papież Leon XIV pobłogosławił i osobiście nałożył paliusze 35 nowym arcybiskupom metropolitom z całego świata. W ten sposób Ojciec Święty powrócił do tradycji zapoczątkowanej przez św. Jana Pawła II w 1983 roku, rezygnując z praktyki przekazywania ich przez lokalnych nuncjuszy.

W gronie hierarchów znalazło się trzech Polaków: kardynał Konrad Krajewski (metropolita łódzki), kardynał Grzegorz Ryś (metropolita krakowski) oraz arcybiskup Andrzej Przybylski (metropolita katowicki).

Paliusz – biały wełniany pas ozdobiony krzyżami – to przede wszystkim symbol władzy metropolity w jego prowincji oraz jego ścisłej komunii z Następcą św. Piotra. Nawiązuje on bezpośrednio do wizerunku Chrystusa Dobrego Pasterza, który bierze zagubioną owcę na swoje ramiona. Papież Leon XIV przypomniał w homilii, że pasterz ma obowiązek brać na siebie ciężary, czas, wysiłek, a nawet życie powierzonych mu braci i sióstr, traktując ich „niczym jagnięta z owczarni Pana”.

W swojej homilii Ojciec Święty odwołał się do postaci patronów Rzymu, nazywając ich „dwoma kolumnami Kościoła”. Analizując symbolikę kluczy powierzonych św. Piotrowi, Leon XIV wygłosił mocne przesłanie na temat współczesnego budowania relacji we wspólnocie wierzących. Wskazał, że klucz nie służy do wyważania drzwi, ale do cierpliwego i delikatnego otwierania przestrzeni, by połączyć odizolowane pokoje w jeden wspólny, gościnny dom.

Ojciec Święty przypomniał, że św. Piotr – mimo swoich ludzkich błędów i słabości, takich jak zaparcie się Mistrza czy niekonsekwencja wytykana mu przez św. Pawła – potrafił uznać własne potknięcia i się nawrócić. To właśnie ta pokora pozwoliła mu skutecznie chronić komunię Kościoła, gdy stawał w obliczu wewnętrznych podziałów, jak chociażby przy sporze o chrzest pogan w Jerozolimie. Według papieża, zadaniem Piotra i jego następców jest wsłuchiwanie się w każdy głos, rozeznawanie natchnień duchowych, korygowanie błędów oraz cierpliwe towarzyszenie braciom.

Drugim wzorem ukazanym przez Leona XIV był św. Paweł, kojarzony tradycyjnie z księgą i mieczem. Przywołując słowa z Listu do Hebrajczyków o Słowie Bożym, które jest „ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny”, papież pokazał mechanizm duchowej przemiany. To właśnie żywe Słowo zrzuciło młodego Szawła na ziemię pod Damaszkiem, uwalniając go z okowów przemocy i nienawiści, a wprowadzając na drogę radykalnej miłości i pokoju.

Papież zacytował w tym kontekście św. Augustyna, który pisał, że Bóg wziął prześladowcę Kościoła i uczynił z niego posłańca pokoju, dając mu posługę jednania innych. Przykład obu Apostołów stanowi dzisiaj fundamentalne wezwanie dla każdego chrześcijanina, by stawał się wielkodusznym budowniczym jedności oraz służył prawdzie z miłością. Wyrazem tego dążenia do powszechnej komunii była także obecność i serdeczne pozdrowienie delegacji Patriarchatu Ekumenicznego Konstantynopola pod przewodnictwem metropolity Emanuela z Chalcedonu.

Dla obecnych w Rzymie polskich hierarchów nałożenie paliuszy stało się momentem głębokiej refleksji nad specyfiką ich pasterskiej posługi w ojczyźnie. Każdy z nich zwrócił uwagę na inny, kluczowy aspekt tego znaku, podkreślając odpowiedzialność za lokalne wspólnoty.

Kardynał Konrad Krajewski, metropolita łódzki, jednoznacznie odciął się od ziemskiego pojmowania władzy. Wskazał, że paliusz to zacieśnienie więzi z papieżem, ale przede wszystkim zobowiązanie wobec drugiego człowieka. 

Z kolei kardynał Grzegorz Ryś, metropolita krakowski, odwołał się do swojej więzi z powierzoną mu archidiecezją, wskazując, że jedyną prawdziwą kompetencją pasterza musi być miłość. 

Perspektywę tę dopełnił arcybiskup Andrzej Przybylski, metropolita katowicki, który zwrócił uwagę na wymiar wspólnotowy i historyczny metropolii górnośląskiej. Zaznaczył, że paliusz symbolizuje nierozerwalną jedność Śląska z Rzymem. 

Źródło: Tygodnik Idziemy, vaticnanews.va, cathnews.com, aleteia.org, DEON.