Przejdz do tresci glownej

Czy Francja zatrzyma spadek powołań?

5 min czytania
FRANCE-RELIGION-PILGRIMAGE

Autor: AFP PHOTO / PHILIPPE DESMAZES

Tysiące pielgrzymów podążają za krzyżem w procesji Czarnej Dziewicy w katedrze Notre Dame du Puy w święto Wniebowzięcia w Le Puy-en-Velay w środkowej Francji. Katedra Notre Dame du Puy jest jednym z najstarszych sanktuariów maryjnych w Europie, pielgrzymi przybywają tutaj już od piątego wieku. Czarna Dziewica czczona jest szczególnie 25 marca, w dniu Zwiastowania, a 15 sierpnia jej figura prowadzona jest w procesji na ulicach Le Puy-en-Velay.

Tegoroczne, 2026 rok, święcenia kapłańskie we Francji — tradycyjnie odbywające się wokół uroczystości św. Piotra i Pawła, 29 czerwca — przyniosły, według różnych źródeł, 84–86 nowych księży. Konferencji Episkopatu Francji, mówi o 84 święceniach w 2026 roku wobec 79 w roku 2025. Zatem liczba święceń pozostaje daleka od poziomu z lat 2000–2010, gdy do stanu diecezjalnego wstępowało rocznie ponad stu nowych kapłanów, a tym bardziej od poziomu z lat 50. i 60. XX wieku.

TODO MESSAGE :

Innymi słowy Kościół we Francji wciąż święci kapłanów w tempie, które eksperci i sami biskupi określają jako dalekie od potrzeb duszpasterskich kraju, choć od kilku lat krzywa spadkowa najwyraźniej się wypłaszczyła.

Obraz pierwszy: Diecezje na wymarciu

Najbardziej niepokojący obraz kryzysu przynosi analiza opublikowana przez publicystę Laurenta Dastrosa, autor zestawił liczbę święceń kapłańskich rdzennych dla poszczególnych diecezji na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat i jego wnioski są druzgocące:

Cztery diecezje — Carcassonne i Narbonne, Aire i Dax, Le Puy-en-Velay oraz Le Havre — pozostawały bez ani jednego święcenia przez 12–19 lat. Carcassonne doczekało się wreszcie kapłana w 2025 roku, ale był to mężczyzna po pięćdziesiątce, wyświęcony 19 lat po poprzednim święceniu w tej diecezji.

Diecezje Annecy i Rodez, które nie miały w 2026 roku żadnych święceń diakonatu, w najbliższym roku najpewniej dołączą do tej niechlubnej listy.

Trzy diecezje (Carcassonne i Narbonne, Rodez i Vabres, Pamiers) miały na przestrzeni 16 ostatnich lat (2011–2026) zaledwie jedno rodzime święcenie kapłańskie.

Kolejne siedem diecezji miało po dwa święcenia w tym samym okresie, a kolejne siedem — po trzy.

Autor szacuje, że jeśli obecna dynamika się utrzyma, a przyjmiemy optymistyczne założenie 50-letniej aktywności kapłana (od 30. do 80. roku życia), to diecezje z jednym święceniem na 16 lat będą docelowo dysponować klerem diecezjalnym złożonym z... około trzech księży. Te z dwoma lub trzema święceniami — z sześciu do dziesięciu kapłanów. Do tego dochodzi zjawisko odchodzenia z kapłaństwa: według danych przywoływanych w analizie, w latach 2023–2025 na 105 święceń diecezjalnych przypadało aż 56 rezygnacji (nie licząc zgonów).

Obraz ten dotyczy przede wszystkim mniejszych, często wiejskich i peryferyjnych diecezji Francji południowo-zachodniej i środkowej — regionów o silnej dechrystianizacji i starzejącym się duchowieństwie.

Drugi obraz: sygnały ożywienia

Ten sam rok 2026 przyniósł jednak dane, które KEF przedstawia jako powód do ostrożnego optymizmu. Liczba wstąpień na rok propedeutyczny — pierwszy etap formacji seminaryjnej, poświęcony rozeznaniu powołania — wzrosła z 99 w 2023 roku do 145 w 2025 roku, czyli o blisko 50% w ciągu dwóch lat. W 2024 roku w seminariach francuskich przebywało 679 kleryków.

Wzrost ten nie rozkłada się jednak równomiernie. Największe ośrodki utrzymują dynamikę: prowincja kościelna Paryża przoduje z 18 nowymi kapłanami (w tym siedmioma dla samej archidiecezji paryskiej), Marsylia — z 14, Rennes — z 10. Znaczącą rolę odgrywają wspólnoty i zgromadzenia: Wspólnota Saint-Martin wyświęciła w 2026 roku dziesięciu nowych księży, Wspólnota Chemin Neuf i Augustianie od Wniebowzięcia — po pięciu.

Szczególnie dynamicznie rozwija się nurt tradycyjny. Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra (FSSP), związane z liturgią przedsoborową, odnotowało w 2026 roku najlepszy rok w swojej historii: 25 nowych kapłanów i 20 diakonów na całym świecie (w tym Francuzów wyświęconych w Bawarii), co pozwoliło Bractwu przekroczyć próg 400 kapłanów globalnie. Warto przy tym zaznaczyć, że francuscy neoprezbiterzy FSSP w ogóle nie figurują w oficjalnych statystykach KEF: jak podaje Le Journal du Dimanche, powołując się na dane Konferencji Episkopatu z 24 czerwca 2026 r., KEF od 2021 roku — po dokumencie papieża Franciszka Traditionis custodes ograniczającym dawny ryt — nie wlicza już do swojego krajowego bilansu święceń wspólnot celebrujących wyłącznie w rycie przedsoborowym. Konkretnie: obok 86 święceń ujętych w oficjalnym zestawieniu KEF za 2026 rok, doszli jeszcze — poza statystyką — trzej Francuzi wyświęceni w FSSP oraz jeden w Bractwie Świętego Wincentego Ferreriusza. Oznacza to, że oficjalne liczby KEF nieznacznie zaniżają rzeczywistą liczbę nowych kapłanów posługujących następnie we Francji.

Konferencja Episkopatu wskazuje też na inny, szerszy sygnał: około 20 tysięcy nastolatków i dorosłych przyjęło w tym roku chrzest we Francji — liczba rosnąca, którą część duszpasterzy odpowiedzialnych za powołania wiąże z odradzającym się zainteresowaniem wiarą wśród młodych dorosłych, poszukujących — jak to ujął rektor seminarium paryskiego, ks. Paul Quinson — "spójnego życia" bardziej niż ideologicznej afirmacji tożsamości katolickiej.

Kryzys i ożywienie naraz

Te dwa obrazy nie są ze sobą sprzeczne — opisują różne warstwy tego samego zjawiska. Francuski Kościół katolicki wciąż mierzy się ze strukturalnym spadkiem liczby powołań, który trwa od dziesięcioleci i uderza najsilniej w małe, wiejskie diecezje, gdzie praktyka religijna zanikła niemal całkowicie, a demografia jest niekorzystna. Jednocześnie w większych ośrodkach miejskich, w niektórych wspólnotach zakonnych i w nurcie tradycyjnym pojawiają się wyraźne oznaki ożywienia, napędzane między innymi falą dorosłych konwersji i chrztów.

Sami odpowiedzialni za formację we Francji zwracają uwagę na jeszcze jeden aspekt: profil dzisiejszych kandydatów do kapłaństwa jest bardziej zróżnicowany i często dojrzalszy wiekowo niż dawniej, co stawia przed wspólnotami parafialnymi wyzwanie przyjęcia formacji innej niż ta sprzed dekad. Rektor seminarium paryskiego zauważa też, że po ujawnieniu skali nadużyć w Kościele (raport komisji Sauvé) formacja seminaryjna kładzie dziś większy nacisk na kwestie sprawowania władzy i prewencji nadużyć.

Czy Francja odbuduje swoje duchowieństwo diecezjalne? Dane na 2026 rok nie dają jednoznacznej odpowiedzi. Krzywa ogólnokrajowa przestała spadać i lekko się odbija, ale wciąż pozostaje wielokrotnie niższa niż w połowie XX wieku, a przepaść między dynamicznymi metropoliami a wymierającymi diecezjami prowincjonalnymi raczej się pogłębia niż zaciera.