Archiwalne fotografie z 1934 roku przypominają o niezwykłym Dniu Chorych. Dla kilkudziesięciu osób była to pierwsza od wielu lat możliwość uczestniczenia we Mszy Świętej.
Wiele najbardziej niezwykłych znalezisk wygląda na pierwszy rzut oka niepozornie. Stara, zakurzona koperta na strychu probostwa parafii św. Józefa w Katowicach-Załężu mogła równie dobrze trafić do kosza. Na szczęście ktoś ją otworzył. W środku były fotografie, negatywy i – co dziś jest już rzadkością – szklane klisze negatywowe. Do tego odręczny opis: „Dzień chorych 1934”.
O znalezisku poinformowała parafia Parafia Św. Józefa na swoim profilu na Facebooku – stamtąd pochodzą też publikowane zdjęcia i cała historia.
Fotografie odzyskane dzięki pasjonatom
Fotografie udało się odnaleźć wspólnym wysiłkiem pracownicy kancelarii parafialnej pani Izabeli Kopiec, Bartosza Mazura oraz Katarzyny Grabowskiej a wszystko to dzięki życzliwej aprobacie ks. proboszcza Macieja Kusia.
Koperta trafiła w ręce wspomnianego już Bartosza Mazura, znawcy i pasjonaty historii Załęża. To on wywołał i zeskanował fotografie, a potem zaczęto szukać odpowiedzi na pytanie, co konkretnie uwieczniły. Efekt? Możemy dziś zobaczyć załęski kościół i parafian z lat trzydziestych ubiegłego wieku – a wśród nich ówczesnego proboszcza, ks. Józefa Kubisa, którego grób do dziś znajduje się na miejscowym cmentarzu.
Ale najciekawsze okazało się samo wydarzenie, które fotograf utrwalił na kliszach aparatu fotograficznego.
Organizowali Dzień Chorego zanim stał się światowym świętem
Światowy Dzień Chorego ustanowił Jan Paweł II w 1992 roku. Jednak w Załężu pomyślano o specjalnym dniu dedykowanym trosce o chorych już w 1933 roku.
Okazją była setna rocznica założenia Towarzystwa św. Wincentego à Paulo. Papież Pius XI poprosił wtedy, by jubileusz uczcić w parafiach na całym świecie. Proboszcz Józef Kubis potraktował tę prośbę bardzo konkretnie: ogłosił 7 sierpnia dniem jubileuszowym dla chorych i starców powyżej 70. roku życia.
I tu zaczyna się logistyka, która robi wrażenie do dziś. Osoby przewlekle chore, przykute do łóżek, zostały przywiezione lub przyniesione do kościoła przez ochotników z załęskiej kolumny sanitarnej Czerwonego Krzyża. Na zdjęciach widzimy między innymi seniora niesionego na zwykłym krześle. Pamiętajmy, że choć wózki inwalidzkie już wtedy istniały, były towarem luksusowym. Dla blisko osiemdziesięciu parafian była to pierwsza od lat możliwość wysłuchania Mszy Świętej.
Zobacz galerię zdjęć:
„Płakali z radości”. Relacja sprzed 92 lat
Inicjatywa tak spodobała się mieszkańcom, że rok później, 13 sierpnia 1934 roku, zorganizowano II Dzień Chorych. Relację z niego zamieścił „Gość Niedzielny” (nr 35, 1934, pisownia oryginalna):
„Już od godziny 8-mej rano przywożono lub przynoszono chorych do kościoła, gdzie ich wygodnie umieszczono przed głównym ołtarzem. Przed rozpoczęciem nabożeństwa mieli chorzy sposobność do wyspowiadania się. W gorących słowach przemówił do chorych sędziwy nasz duszpasterz, którego słowa były dla chorych pociechą i pobudzały ich do mężnego i cierpliwego znoszenia choroby. Następnie odprawioną została uroczysta Msza św., w czasie której wszyscy chorzy przyjęli Komunję św. i zyskali odpust jubileuszowy. Wzruszającym a zarazem budującym był dla wszystkich parafian widok tych chorych, płaczących z radości, że mogli znowu po latach uczestniczyć z całą parafją w nabożeństwie”.
Po nabożeństwie wszystkich chorych ugoszczono „skromnem, ale smacznem śniadaniem”. Relację podpisali „wdzięczni parafianie”, dziękując swojemu „ukochanemu duszpasterzowi” tradycyjnym „Bóg zapłać”.
Dwóch fotografów, jedna zagadka
Zawartość koperty kryje jeszcze jedną ciekawostkę. Większość materiałów to negatywy i odbitki katowickiego fotografa Georga Berndta, ale jest wśród nich także jedna odbitka z załęskiego atelier Foto-Film oraz dwie szklane klisze. Różni fotografowie i różne formaty mogą oznaczać, że zdjęcia pochodzą z obu uroczystości – tej z 1933 i tej z 1934 roku.
Dziewięćdziesiąt lat później patrzymy na te same twarze, które kiedyś płakały ze wzruszenia przed głównym ołtarzem. Wystarczyła jedna koperta, której nikt nie wyrzucił.
Źródłem historii i zdjęć jest profil parafii Załęże na Facebooku.
![{"rendered":"Dzie\u0144 chorych 1934 [galeria]"}](https://wp.pl.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2026/07/parafia-sw-jozefa-dzien-chorych1934c.jpeg?w=620&h=310&crop=1?resize=1200,600&q=75)
![Choroba przybliżyła ją do ciszy i do Boga [ŚWIADECTWO]](https://wp.pl.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2026/08/Przy-zachodzie-slonca.jpg?resize=150,150&q=75)
