Historia tej niezwykłej wspólnoty zaczyna się we Francji w latach 80. XX wieku. Véronique, młoda kobieta z zespołem Downa, czuła głębokie, osobiste powołanie do życia zakonnego. Odwiedzała kolejne klasztory, ale wszędzie spotykała się z odmową — prawo kanoniczne i reguły zakonne po prostu nie przewidywały przyjmowania osób z niepełnosprawnością intelektualną do życia konsekrowanego.
W tym samym czasie Line, kobieta poszukująca własnej drogi powołania, odwiedzała wspólnoty przyjmujące osoby z niepełnosprawnościami. Zauważyła jednak, że te osoby nie mogły w nich naprawdę odnaleźć swojego miejsca, bo wspólnoty te nie były pomyślane z myślą o ich potrzebach. To spotkanie z Véronique stało się dla niej impulsem do stworzenia czegoś zupełnie nowego. Jak sama wspomina: „Obiecałam sobie, że pomogę jej urzeczywistnić jej powołanie”.
Tak w 1985 roku, we francuskiej miejscowości Buxueil, powstała wspólnota Małych Sióstr Uczennic Baranka (fr. Petites Sœurs Disciples de l'Agneau) — pierwsza na świecie wspólnota kontemplacyjna, która otworzyła furtę klasztoru dla kobiet z zespołem Downa. U początków zgromadzenia wspierał je również Jérôme Lejeune, francuski pediatra i genetyk, który jako pierwszy odkrył przyczynę trisomii 21.
Droga do pełnego uznania nie była krótka. W 1990 roku wspólnota otrzymała kanoniczne zatwierdzenie od arcybiskupa Tours, a w 1995 roku przeniosła się do klasztoru w Le Blanc w centralnej Francji, gdzie żyje do dziś. Dopiero w 1999 roku — czternaście lat po spotkaniu Line i Véronique — Stolica Apostolska, dzięki wsparciu miejscowych biskupów, formalnie uznała zgromadzenie jako kontemplacyjną wspólnotę zakonną.
Wspólnota dzisiaj
Aby zachować rodzinną, spokojną atmosferę, wspólnota pozostaje celowo niewielka. Obecnie w klasztorze w Le Blanc żyje dziesięć sióstr, z których — zgodnie ze statutem zgromadzenia — większość ma zespół Downa. Reszta to siostry w pełni sprawne, które świadomie wybrały dzielenie życia zakonnego ze swoimi siostrami z niepełnosprawnością, pełniąc wobec nich rolę towarzyszek i pomocy w codziennych obowiązkach.
Dla wszystkich kandydatek — niezależnie od tego, czy mają zespół Downa, czy nie — obowiązuje ta sama, wieloletnia droga formacji: Kandydatura — pierwszy etap rozeznawania, czy styl życia wspólnoty rzeczywiście odpowiada powołaniu kandydatki. Nowicjat (ok. 3 lata) — nowicjuszka otrzymuje habit, czyli strój zakonny. Co ważne, siostry pełnosprawne i siostry z zespołem Downa noszą dokładnie ten sam habit — jako widzialny znak absolutnej równości w powołaniu. Śluby czasowe (ok. 3 lata) — siostra składa swoje pierwsze śluby ubóstwa, czystości i posłuszeństwa. Profesja wieczysta — ostateczne, dozgonne oddanie się Bogu w życiu zakonnym.
Rytm dnia: modlitwa i praca
Duchowość Małych Sióstr Uczennic Baranka czerpie z reguły benedyktyńskiej ora et labora („módl się i pracuj”) oraz z „Małej Drogi” św. Teresy z Lisieux — drogi prostoty, zaufania i wierności w małych, codziennych gestach.
Dzień w klasztorze ma spokojny, przewidywalny rytm, w którym modlitwa liturgiczna przeplata się z pracą ręczną: jutrznia i codzienna Msza święta, prace domowe, południowy odpoczynek, nieszpory i kompleta zamykająca dzień ciszą nocną. Ta regularność ma szczególne znaczenie dla sióstr z zespołem Downa — jak podkreśla matka Line, zmiany bywają dla nich trudne, natomiast jasny, stały porządek dnia daje im poczucie oparcia i bezpieczeństwa.
Popołudniami siostry oddają się pracy rzemieślniczej — m.in. tkają dywany i wykonują rzeźby z drewna. Sprzedaż tych wyrobów pozwala wspólnocie utrzymać się finansowo. Zadania rozdzielane są zgodnie z talentami i upodobaniami każdej z sióstr: ta, która lubi sztukę, zajmuje się rękodziełem, ta, która czuje bliskość z naturą — pracuje w ogrodzie. Nikogo nie popędza się do pracy — każda czynność traktowana jest jako cicha forma modlitwy i oddania Bogu.
Piękno równości
Jak zauważa matka Line, siostry z zespołem Downa „nie mają upośledzonej duszy” — w życiu kontemplacyjnym, opartym na stałym porządku i rytuale, odnajdują się z zadziwiającą łatwością. Wiele z nich potrafi z pamięci recytować fragmenty Pisma Świętego i żywoty świętych.
Symbolem tej wspólnoty była siostra Marie-Ange, urodzona w 1967 roku — a więc w czasach, gdy osoby z zespołem Downa napotykały ogromne bariery zarówno w życiu prywatnym, jak i społecznym. Do swojej śmierci w 2020 roku często powtarzała proste słowa, które streszczały jej powołanie: „jestem zakonnicą na wieczność”.
W świecie, który wciąż zbyt często mierzy wartość człowieka jego sprawnością, tempem życia i ekonomiczną użytecznością, Małe Siostry Uczennice Baranka pokazują coś przeciwnego: że niepełnosprawność nie jest przeszkodą w życiu głęboko sensownym, uporządkowanym i naznaczonym prawdziwą duchową radością.
