Ewa K. Czaczkowska: Alicja to mistyczka naszych czasów

Aleteia: Dlaczego zajęła się pani postacią Alicji Lenczewskiej?

Ewa K. Czaczkowska: Po raz pierwszy napisałam duchową sylwetkę Alicji Lenczewskiej w 2018 roku, jako jeden z rozdziałów w książce „Mistyczki. Historie kobet wybranych”. Już wtedy myślałam o napisaniu jej pełnej biografii, ale wydawnictwo, z którym współpracowałam, uznało, że jest na to jeszcze za wcześnie. Przełomem była lektura jej dwutomowego dziennika, który ukazał się w 2016 roku. Kiedy trafiłam na ten tekst w księgarni i go przeczytałam, byłam pod ogromnym wrażeniem. To słowo w głęboki sposób do mnie przemówiło. Obecnie wydana książka „Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów” to poszerzone wydanie tamtych moich pierwszych badań i przemyśleń.

Objawienia prywatne dawane kobietom w historii Kościoła łączą się w spójny ciąg – od św. Małgorzaty Marii Alacoque, przez św. Faustynę Kowalską, po Alicję Lenczewską. Czy ma pani podobną refleksję, że to ten sam przekaz miłości Boga, tylko wyrażony innym językiem?

Tak, w pełni się z tym zgadzam. Gdy porównamy orędzie Alicji z „Dzienniczkiem” siostry Faustyny czy pismami Józefy Menéndez, widzimy dokładnie ten sam duch: tajemnicę Serca Jezusowego i Bożego Miłosierdzia. Zbiega się to do prawdy o ogromnej miłości Boga do człowieka – miłości, która sprawia, że wszyscy jesteśmy w Sercu Boga, choć często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Bóg pozostaje ten sam, zmienia się jedynie język przekazu i akcenty dostosowane do czasów, w których żyjemy.

Język Alicji jest niezwykle współczesny i przystępny. 

Język Alicji jest bardzo ładną, poprawną polszczyzną – w końcu była nauczycielką. Co kluczowe, nie jest to język egzaltowany. Tradycyjny język mistyczny bywa językiem uniesień i miłosnych metafor, przez co bywa trudny w odbiorze, zwłaszcza dla mężczyzn. U Lenczewskiej wygląda to inaczej: jest bardziej stonowana i powściągliwa nawet chłodna w swoich obserwacjach.

To wyważenie bardzo pomaga w odbiorze treści. Spotkania z Bogiem często wydają się ludziom czymś nierealnym czy wręcz niestosownym. Tymczasem – jak zauważał papież Benedykt XVI – miłość Boga to nie tylko agape (miłość duchowa), ale również eros – miłość, która pociąga, przyciąga i pragnie bliskości. U Alicji ta prawda uderza w bezpośrednich słowach Jezusa: „Kocham Cię”.

Słowa „kocham Cię” musiały być dla niej wstrząsające, zważywszy na jej poczucie własnej małości.

Alicja miała głębokie poczucie swojej niedoskonałości i grzeszności, pamiętając, jak późno powróciła do Boga. Przez wiele lat żyła z dala od Kościoła, była członkinią partii, a w 1956 roku spontanicznie pojechała na pogrzeb Bieruta. Bóg jednak pokazał na jej przykładzie, że nawrócić można się w każdym momencie życia.

Jej pierwsze nawrócenie nastąpiło w 1984 roku po śmierci mamy, a w 1985 roku, podczas spotkania animatorów Odnowy w Duchu Świętym, doświadczyła pierwszego mistycznego spotkania z Jezusem. Miała wtedy 51 lat. To żywy dowód na ewangeliczną prawdę: nawet jeśli przyjdzie się do winnicy o trzeciej po południu, otrzyma się swojego denara.

Co podczas pracy nad biografią było dla pani najbardziej odkrywcze lub najtrudniejsze?

Jako historyk chciałabym wiedzieć jak najwięcej. Mimo że miałam dostęp do dokumentów rodzinnych, licznych listów i rozmawiałam ze świadkami – jak chociażby z jej bratową, panią Dorotą Lenczewską – pewne kwestie pozostaną tajemnicą.

Przed śmiercią Alicja, na polecenie Jezusa, przepisywała swój dziennik. Zostawiła tylko trzy zeszyty oryginalnych rękopisów, a resztę przepisała ręcznie. Prawdopodobnie pominęła tam najbardziej intymne szczegóły relacji z Bogiem, np. codzienne ustalanie z Jezusem planu dnia. Jednak to, co najistotniejsze dla naszej wiary, zostało zachowane.

Najważniejsze w jej przekazie jest to, że Jezus powiedział jej wprost: „Ty nie jesteś wyjątkowa. Ja chcę rozmawiać z każdym tak, jak rozmawiam z tobą”. Jej Dziennik pokazuje krok po kroku, jak Bóg wychowuje duszę człowieka od poziomu zerowego, prowadząc do duchowych wyżyn, ale potrzebuje w tym współpracy człowieka. 

Czy myśli Pani, że w przyszłości ruszy oficjalny proces beatyfikacyjny?

Uważam, że jest to bardzo prawdopodobne. W lipcu 2026 r. arcybiskup szczecińsko-kamieński powołał specjalną komisję (złożoną z teologów, historyków i psychologów), której zadaniem jest ponowne i szczegółowe przebadanie pism oraz życia Alicji. Choć jej dzienniki posiadają już imprimatur, ostateczny werdykt tej komisji będzie niezwykle ważny dla wiernych. W archidiecezji składane są już postulaty od grup wiernych i myślę, że otwarcie procesu beatyfikacyjnego to kwestia czasu

Książkę Ewy K. Czaczkowskiej „Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów” możesz nabyć TUTAJ.