W Kanadzie kapelani oraz wszyscy pozostali członkowie sił zbrojnych nie mogą już mówić o Bogu podczas obowiązkowych uroczystości publicznych. ordynariusz Kanadyjskiego Ordynariatu Wojskowego uważa, że nowe przepisy są zaprzeczeniem zasady neutralności.
Od 2019 roku w kanadyjskiej prowincji Quebec obowiązuje zakaz noszenia widocznych symboli religijnych przez pracowników sektora publicznego zajmujących stanowiska związane z władzą. Zakaz obejmuje m.in. nauczycieli, policjantów, sędziów i prokuratorów koronnych. Dotyczy takich symboli jak hidżaby, turbany, jarmułki czy chrześcijańskie krzyże.
Teraz Kanada poszła o krok dalej. Członkowie sił zbrojnych, a w szczególności kapelani, w całym kraju nie mogą używać słowa „Bóg” ani innych określeń o charakterze religijnym podczas obowiązkowych uroczystości wojskowych, takich jak parady z okazji ukończenia szkolenia, ceremonie przecięcia wstęgi, uroczystości wprowadzenia okrętów do służby czy obchody Dnia Pamięci.
Zakaz publicznego mówienia o Bogu nie dotyczy zresztą wyłącznie kapelanów. Nowe zasady obejmują wszystkich członków kanadyjskich sił zbrojnych, w tym ochotników, studentów, pracowników zatrudnionych dorywczo oraz kontrahentów. Podczas publicznych wystąpień nie mogą oni posługiwać się językiem religijnym.
„Neutralność religijna” kanadyjskich sił zbrojnych
Nowe wytyczne, wydane 29 lipca 2026 roku dla całego personelu kanadyjskich sił zbrojnych (CAF), stwierdzają, że „CAF ma obowiązek zachowania neutralności religijnej”.
Zgodnie z dyrektywą, podczas obowiązkowych uroczystości publicznych kapelani mogą wygłaszać „inkluzywne refleksje duchowe”, ale nie wolno im używać języka religijnego:
„Refleksje duchowe” są publicznymi wystąpieniami skierowanymi do grupy osób. Mają wzmacniać odporność psychiczną poprzez pogłębianie poczucia sensu, celu i duchowego dobrostanu, zwłaszcza w kulturze troski i służby.
„Refleksje duchowe” nie powinny być jednak mylone z wypowiedziami o charakterze religijnym. Jak wyjaśniają nowe zasady:
Refleksje duchowe nie posługują się językiem właściwym dla konkretnej religii, w tym odniesieniami do Boga itp. Odwołują się do wyciągniętych wniosków, przekonań, wartości i doświadczeń, aby inspirować do wdzięczności, pamięci, nadziei i prawości. Zasady te opierają się na poszanowaniu wolności sumienia i wolności wyrażania przekonań religijnych, przy jednoczesnym uznaniu godności i wartości różnorodnych tradycji duchowych.
Wyjątkiem są pogrzeby i prywatne uroczystości
Pogrzeby nie są według nowych przepisów uznawane za publiczne ceremonie wojskowe. Kapelani mogą więc używać podczas nich języka religijnego, jeśli życzy sobie tego rodzina. Dotyczy to także innych uroczystości prywatnych lub organizowanych przez rodziny.
Kapelani mogą również posługiwać się językiem religijnym podczas dobrowolnych nabożeństw oraz prywatnych rozmów duszpasterskich. Wolno im także nosić symbole religijne.
Katolicki biskup: to zaprzeczenie neutralności
Katoliccy kapelani publicznie krytykowali nowe przepisy w rozmowach z mediami. Głos zabrał również bp Scott McCaig, ordynariusz Kanadyjskiego Ordynariatu Wojskowego dla katolików. W opublikowanym oświadczeniu skrytykował nowe regulacje.
„Podstawą tej instrukcji jest fałszywe założenie: sam fakt, że niektóre systemy przekonań nie uznają istnienia Boga lub innego źródła boskiego, nie czyni ich neutralnymi. Ateistyczne systemy przekonań wymagają takiego samego zaangażowania intelektu i woli (wiary) jak każdy system teistyczny. One również wyrażają określone przekonania dotyczące Boga (jego istnienia lub nieistnienia, natury itd.), świata i jego istnienia, wartości, a także sensu i celu.
Dlatego właśnie świeccy humaniści mają swoich kapelanów w kanadyjskich siłach zbrojnych. Stanowią oni jedną z wielu «duchowych tradycji wiary» i są uznawani przez rząd za taką tradycję.
Nie istnieją refleksje nad sensem, celem i duchowym dobrostanem pozbawione założeń filozoficznych i religijnych. Nie jest rolą rządu rozstrzyganie między nimi. To jest przeciwieństwo neutralności państwa” – napisał biskup.
Zaapelował również o zmianę przepisów:
Instrukcja ta nie jest ani neutralna, ani inkluzywna.
Zasmuca mnie, że odpowiedzialne władze wojskowe i polityczne konsekwentnie odmawiały merytorycznego dialogu z przedstawicielami religii i innych tradycji duchowych, którzy wyrażali swoje zaniepokojenie…
Podczas gdy Ordynariat Wojskowy analizuje tę sprawę, proszę o modlitwę o sprawiedliwe i rozsądne rozwiązanie tego problemu. Módlcie się za naszych przywódców politycznych i wojskowych, o ponowne rozważenie tej instrukcji oraz o otwarcie na prawdziwie inkluzywny dialog.
Jak Watykan zwraca się do wyznawców innych religii?
Warto przy tym zwrócić uwagę na sposób, w jaki przedstawiciele Watykanu, a nawet sam papież, zwracają się do wiernych innych religii.
Przykładem może być przesłanie papieża po niedawnych tragicznych powodziach w Nepalu, kraju zamieszkanym w większości przez hinduistów. W papieskim komunikacie znalazło się odwołanie do „Wszechmogącego”:
„Polecając dusze zmarłych miłosierdziu Wszechmogącego…”
Przesłanie kończyło się słowami, że papież „wyprasza dla wszystkich Bożą pomoc i opiekę”.
W Nepalu mieszka zaledwie około 8 tysięcy katolików.
Choć w tym przypadku nie padło słowo „Bóg”, tego rodzaju przesłanie prawdopodobnie również nie byłoby zgodne z nowymi kanadyjskimi zasadami.
![Ogród Maryi – Dni Piękna, pomoc kobietom i tożsamość Córki Boga [WYWIAD]](https://img.aleteia.org/tr:w-150,h-150,q-75/uploads/2026/10/Pneumatofora-17.12.2024-r.-44-scaled.jpg)
