Sejm ustanowił 2027 Rokiem Objawień Gietrzwałdzkich i Rokiem św. Andrzeja Boboli

Projekt uchwały ustanawiającej rok 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej wpłynął do Sejmu w kwietniu 2026 r. jako druk nr 2506. Wnioskodawcami byli posłowie kilku ugrupowań, a uzasadnienie projektu przedstawiła posłanka PSL Urszula Pasławska. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu przyjęła następnie sprawozdanie z prac nad projektem.

Objawienia w Gietrzwałdzie rozpoczęły się 27 czerwca 1877 r. W kolejnych miesiącach Matka Boża miała ukazywać się dwóm dziewczynkom: Justynie Szafryńskiej i Barbarze Samulowskiej. Objawienia trwały do 16 września tego samego roku. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów przekazu było to, że – według relacji wizjonerek – Maryja mówiła do nich po polsku.

Był to czas zaborów i nasilonej germanizacji na Warmii. W uzasadnieniu uchwały Sejm podkreśla właśnie znaczenie języka polskiego podczas objawień. Autorzy projektu wskazują, że wydarzenia w Gietrzwałdzie przyczyniły się do umocnienia polskiej tożsamości i stworzyły przestrzeń spotkania Polaków z różnych części podzielonego kraju.

Do Gietrzwałdu zaczęli przybywać pielgrzymi z różnych zaborów. Z czasem miejscowość stała się jednym z najważniejszych polskich ośrodków pielgrzymkowych. Wydarzenia te zwróciły również uwagę władz pruskich, które obawiały się ich znaczenia religijnego i narodowego.

Kościelne dochodzenie w sprawie objawień rozpoczęło się już wkrótce po wydarzeniach z 1877 r. Ostateczne uznanie kultu objawień nastąpiło jednak dopiero w 1977 r. Biskup warmiński Józef Drzazga wydał wówczas dekret zatwierdzający kult objawień gietrzwałdzkich. Uroczystościom z okazji stulecia objawień przewodniczył kard. Karol Wojtyła.

Gietrzwałd jest jedynym miejscem w Polsce, w którym objawienia maryjne zostały oficjalnie uznane przez władze kościelne.

W uchwale przyjętej przez Sejm wydarzenia gietrzwałdzkie zostały przedstawione także w perspektywie historycznej. Posłowie wskazali, że ruch pielgrzymkowy związany z sanktuarium przyczynił się do budowania więzi między Polakami żyjącymi w różnych częściach podzielonego kraju.

W tekście uchwały znalazło się stwierdzenie, że „ruch gietrzwałdzki” był jednym z fundamentów odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. Wspólne pielgrzymowanie mieszkańców Wielkopolski, Mazowsza, Małopolski, Śląska i innych regionów miało, zdaniem autorów uchwały, tworzyć poczucie wspólnoty narodowej.

Sejm zwrócił się jednocześnie do instytucji państwowych, samorządów, organizacji społecznych i szkół o podjęcie działań związanych z upamiętnieniem 150. rocznicy objawień.

Wnioskodawcy zwrócili uwagę również na możliwe znaczenie rocznicy dla rozwoju turystyki i ruchu pielgrzymkowego na Warmii. W uzasadnieniu wskazano na Gietrzwałd jako miejsce o międzynarodowym znaczeniu religijnym i turystycznym.

Uchwałę ustanawiającą rok 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej poparło 377 posłów, 25 było przeciw, a 12 wstrzymało się od głosu.

Według zestawienia głosowań uchwałę poparli wszyscy obecni na głosowaniu posłowie PiS, Rozwoju Plus, PSL-Trzeciej Drogi i Konfederacji. W klubie Koalicji Obywatelskiej 130 posłów zagłosowało za, siedmiu przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu. W Lewicy czterech posłów poparło uchwałę, 12 było przeciw, a dwóch wstrzymało się. Przeciw zagłosowali także wszyscy czterej obecni posłowie Razem.

Drugą z uchwał dotyczących katolickiej historii Polski – ustanawiającą rok 2027 Rokiem św. Andrzeja Boboli – poparło 401 posłów, 12 było przeciw, a 11 wstrzymało się od głosu.

W 2027 r. przypada również 370. rocznica śmierci św. Andrzeja Boboli. Jezuita zginął 16 maja 1657 r. w Janowie Poleskim podczas konfliktów związanych z powstaniem Chmielnickiego.

Bobola urodził się w 1591 r. w Strachocinie. Wstąpił do Towarzystwa Jezusowego i pracował jako kaznodzieja, duszpasterz oraz misjonarz. Szczególnie intensywnie prowadził działalność duszpasterską na Polesiu. W tradycji jezuickiej zapisał się jako gorliwy ewangelizator, którego już za życia określano mianem „duszochwata” i „apostoła Polesia”.

16 maja 1657 r. został schwytany przez Kozaków. Był torturowany i zamordowany po odmowie wyrzeczenia się wiary.

Historia kultu Boboli jest związana również z niezwykłymi losami jego relikwii. Według przekazu w 1702 r. św. Andrzej ukazał się rektorowi kolegium jezuitów w Pińsku, o. Marcinowi Godebskiemu, wskazując miejsce swojego pochówku. Po odnalezieniu grobu ciało miało być zachowane w stanie, który uznano za niezwykły.

Proces beatyfikacyjny trwał wiele lat i był utrudniony m.in. przez kasatę zakonu jezuitów oraz rozbiory Polski. Andrzej Bobola został beatyfikowany przez Piusa IX 30 października 1853 r.

W 1922 r. bolszewicy zabrali jego relikwie z Połocka i przewieźli je do Moskwy. Rok później, po interwencji Stolicy Apostolskiej, zostały przekazane papieskiej komisji zajmującej się pomocą dla głodującej Rosji. Relikwie trafiły następnie do Rzymu, gdzie przechowywano je do czasu kanonizacji.

17 kwietnia 1938 r. Pius XI kanonizował Andrzeja Bobolę. Po kanonizacji jego relikwie zostały przewiezione z Rzymu do Polski. W czerwcu 1938 r. specjalny pociąg zatrzymywał się w kolejnych miastach, m.in. w Krakowie, Katowicach, Poznaniu i Łodzi. 17 czerwca relikwie dotarły do Warszawy, gdzie zostały uroczyście powitane.

W 1957 r. papież Pius XII poświęcił Boboli encyklikę Invicti athletae Christi, wydaną w 300. rocznicę jego śmierci.

16 maja 2002 r. św. Andrzej Bobola został uroczyście ogłoszony patronem Polski.

Ustanowienie obu patronatów oznacza, że w 2027 r. w kalendarzu państwowych obchodów znajdą się dwie ważne rocznice związane z historią polskiego katolicyzmu: 150-lecie objawień w Gietrzwałdzie oraz 370-lecie męczeńskiej śmierci św. Andrzeja Boboli.

Obie uchwały zostały przyjęte 18 września przez Sejm X kadencji. Ich realizacja będzie zależała od dalszych działań instytucji państwowych, samorządów, Kościoła oraz organizacji społecznych.