Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 31/10/2020 |
Św. Alfonsa Rodrigueza

Wszystkich Świętych i rodzinne spotkania przy grobach: jak rozmawiać z dziećmi o śmierci?

VISITING GRAVE

Shutterstock

Edifa - publikacja 01.11.19

"Bóg zabrał twojego tatę” – czy to na pewno dobre sformułowanie? 2 listopada, nazajutrz po uroczystości Wszystkich Świętych, obchodzimy Dzień Zaduszny. Wspominanie zmarłych członków rodziny i pobyt na cmentarzu mogą wywołać u dzieci wiele pytań.

Dzień Wszystkich Świętych, kwitnący chryzantemami, łączy nas – żyjących i zmarłych – we wspólnej modlitwie: pieśni pochwalnej ze świętymi, którzy już cieszą się wiecznym szczęściem obiecanym przez Chrystusa; modlitwie wstawienniczej za wszystkich tych, którzy oczekując na pełnię Królestwa, pozostają zanurzeni w tym tajemniczym stanie, który nazywamy czyśćcem. To święto zaprasza nas, by spojrzeć na śmierć jako przejście do życia wiecznego. Śmierć jednak, sama w sobie, jest bolesnym doświadczeniem. Oznacza rozłąkę i budzi niepokój przed nieznanym. Czasami może pojawić się w nas pokusa, by jak najdłużej trzymać nasze dzieci z dala od pojęcia śmierci. Mówimy: „Prędzej czy później odkryją tę rzeczywistość, zdążą się nacierpieć”. Nie zawsze, oczywiście, możliwe jest zwlekanie z rozmową na ten temat, zastanówmy się przy tej okazji, czy konieczne. Jeżeli należy rozmawiać z dziećmi o śmierci, jak powinniśmy to robić?

Nie ukrywajmy przed nimi prawdy

Każdy z nas wie, że dziecko może się zetknąć ze śmiercią od najmłodszych lat: śmiercią ojca, matki, brata, siostry czy dziadków etc. Może również stanąć w obliczu własnej śmierci. Jest oczywiste, że z umierającym dzieckiem będziemy rozmawiać o tej rzeczywistości inaczej niż z dzieckiem doświadczającym straty kogoś bliskiego, a jeszcze inaczej z dzieckiem, które jeszcze nie miało kontaktu ze śmiercią. Niezależnie jednak od sytuacji, rozmowa z dzieckiem o śmierci nie należy do łatwych. Ale każda próba, nawet nie do końca udana, zmierzenia się z tym tematem jest lepsza od milczenia, ponieważ każde dziecko bez wyjątku zastanawia się nad śmiercią, nawet jeżeli o tym nie mówi, szczególnie wtedy, kiedy czuje, że rodzic nie jest gotowy, by odpowiedzieć mu na nurtujące pytania (albo, co gorsza, jeżeli odkryło, że zostało w tej kwestii okłamane).

Dziecko ma potrzebę, by znać prawdę w każdej dziedzinie. Oznacza to, że nie trzeba czekać na moment, aż sami odważymy się rozmawiać o śmierci z pełnym spokojem. Kiedy na przykład przeżywamy żałobę po śmierci kogoś bliskiego, możemy dziecku pokazać, że my również płaczemy i że doświadczenie śmierci jest trudne dla wszystkich. Pamiętajmy jednak, by nie odsłaniać przez dzieckiem całego naszego cierpienia ani zwierzać mu się z naszych negatywnych emocji. Szczególnie musimy zadbać o to, by dziecko wiedziało z całą pewnością, że nadzieja chrześcijańska, zaufanie Bogu oraz wiara w życie wieczne nadają cierpieniu nowy wymiar, choć go nie likwidują. Sam Jezus płakał nad grobem swego przyjaciela Łazarza. Śmierć łączy w sobie olśniewające przejście do momentu, by stanąć twarzą w twarz z Bogiem oraz tragedię rozłąki.

Znaleźć odpowiednie słowa

Kiedy rozmawiamy z dziećmi o śmierci, uważajmy, by nie używać pojęć, które mogłyby one opacznie zrozumieć. „Niebo” jest tym, co widnieje nad naszymi głowami i jeżeli dziecko nie ma świadomości, że ten termin odnosi się również do Królestwa Bożego, z oczywistych powodów wyobrazi sobie, że zmarli są zawieszeni ponad nami w powietrzu. Podobnie unikajmy zwrotów: „Bóg zabrał twojego tatę”. Dziecko mogłoby zwrócić się przeciwko takiemu Bogu, który „zabiera” mu ojca.

Jak zawsze, a już szczególnie w tak ważkich kwestiach, jak te związane ze śmiercią czy narodzinami, dziecko rejestruje w pamięci tylko to, co je interesuje. Rozumie i przyswaja poszczególne rzeczy stopniowo. Nie dziwmy się więc, jeżeli sytuacja wymaga ponownej rozmowy o sprawach, które wydawały się nam już wyjaśnione. Małym dzieciom często jest trudno pojąć, że w oczekiwaniu na zmartwychwstanie dusza jest oddzielona od ciała poprzez śmierć.

Rozmawiać z dziećmi o śmierci to przede wszystkim rozmawiać o Życiu. O tym życiu, które zaczyna się tutaj na ziemi i znajduje przedłużenie w Życiu wiecznym. To uświadamiać im rzeczywistą obecność wszystkich zmarłych, obecność o tyle dyskretną i milczącą, co prawdziwą: obcowanie świętych jednoczy w duchu tej samej miłości żyjących na ziemi z tymi w Niebie. Nie przestawajmy również powtarzać dzieciom, że nie wiemy nic o tym, co czeka nas na tamtym świecie, o tym co spotka nas po śmierci, ponieważ Bóg chce nam „zrobić niespodziankę”. A skoro Bóg jest najbardziej miłującym ojcem, możemy być pewni, że będzie ona przepiękna!

Christine Ponsard


Ojciec czytający książkę synowi

Czytaj także:
Czy i jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci?


PARENTING

Czytaj także:
Co byś powiedział swoim dzieciom, gdybyś wiedział, że wkrótce umrzesz? Powiedz to teraz




Czytaj także:
Wdowcy. Jak dalej żyć bez ukochanej osoby?

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
dziecirozmowaśmierć
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej