Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
poniedziałek 02/08/2021 |
Św. Euzebiusza
home iconStyl życia
line break icon

Poznaj korzenie najpiękniejszych bożonarodzeniowych tradycji

FAMILY,CHRISTMAS

Shutterstock

Edifa - 20.12.20

Dlaczego zapalamy choinkowe lampki? Od kiedy wstawiamy do naszych domów choinkę? Jak narodził się pomysł betlejemskiego żłóbka? Przyjrzyjmy się najpopularniejszym świątecznym tradycjom, aby dowiedzieć się, skąd się wywodzą.

Choinka, lampki czy żłóbek to jedne z wielu nieodzownych atrybutów świąt Bożego Narodzenia. Często tradycje związane z tym okresem, przeniesione na grunt chrześcijaństwa z dawnych obrzędów pogańskich czy też zwyczajnie podyktowane ludową pobożnością, mają religijną symbolikę. Dzięki nim możemy wniknąć w tajemnicę Bożego Narodzenia.

Światełka: na cześć Tego, który rozprasza ciemności

25 grudnia obchodzono kiedyś pogańskie święto światła w trakcie przesilenia zimowego: odrodzenie niezwyciężonego słońca, Sol Invictus. Wypadało ono na datę, począwszy od której dni są coraz dłuższe. To dlatego została ona wybrana przez chrześcijan na świętowanie narodzin Chrystusa: „Światłości świata”, „Słońca sprawiedliwości”. Oto dlaczego dzień Wigilii Bożego Narodzenia jest szczególnie rozświetlony łańcuchami lampek i świecami.

Żłóbek – początkowo żywy

Od pierwszych wieków powstają repliki groty narodzenia. Sceny przedstawiające przyjście na świat Mesjasza, najczęściej malowane czy rzeźbione, są przedmiotem kultu pobożności ludowej. Odgrywane w kościołach misteria o Narodzeniu Pańskim i Pokłonie Trzech Króli niewątpliwie odcisnęły swój ślad na św. Franciszku z Asyżu. To jemu przypisuje się pierwszą żywą szopkę wystawioną w noc wigilijną 1223 roku w miasteczku Greccio.

Stopniowo żywe spektakle ustępowały miejsca nieruchomym reprezentacjom, niekiedy tak kunsztownym, że mogły uchodzić za prawdziwe dzieła sztuki. Włoscy artyści z XVIII wieku osiągnęli mistrzostwo w tej dziedzinie, tworząc polichromowane postaci naturalnej wielkości. Zainteresowanie żłóbkami powoli rozprzestrzeniało się po całej Europie. W każdym kraju, a nawet regionie powstawały coraz to nowe tradycyjne przedstawienia, niektóre bogatsze, a inne skromniejsze.

Szopki się poszerzały się o coraz większą liczbę postaci i każda parafia czy rodzina z czasem dysponowała swoją. Od pierwszych wieków, szczególnie w okresie Bożego Narodzenia, chrześcijanie mają zwyczaj modlić się przed żłóbkiem, który ilustruje Tajemnicę Wcielenia.

Choinka: stosunkowo nowy zwyczaj

Nie ma świąt bez choinki. Któż nie zachował z dzieciństwa wspomnień związanych z tym drzewkiem? Zawsze zielony, nawet w środku zimy, świerk (w niektórych domach jodła) jest symbolem życia, podczas gdy inne drzewa wydają się obumarłe. Starożytni od zawsze z nich korzystali, a nawet czcili. W XI wieku podczas adwentu jodła często zdobi kościoły w trakcie spektakli misteriów: religijnych i ludowych scen. Kiedy mowa w nich o grzechu pierworodnym na gałęziach drzewa wieszane są czerwone jabłka i hostie (niekonsekrowane).

Jabłka symbolizują grzech Adama, hostie, natomiast, odkupienie dokonane przez Chrystusa. W XV wieku jakość przedstawień gwałtownie spada, w związku z czym zostają one zabronione. Ale pozostaje tradycja zdobienia drzewka, która z czasem trafia pod dachy zwykłych ludzi.

W XV wieku choinka jest popularna w Niemczech. Stopniowo ozdoby zyskują coraz to nowe kształty i formy. Obok owoców pojawiają się kwiaty, wstążki i łańcuchy. Protestanci przyczynili się do rozpowszechnienia zwyczaju umieszczania w domach choinki, sprzeciwiając się przedstawianiu Wcielenia w formie szopki. To drzewko niekoniecznie musi być świerkiem czy jodłą. Przede wszystkim jest drzewem poznania dobra i zła, drzewem z utraconego raju.

Wiek XVII przynosi zwyczaj pozostawiania pod choinką zabawek i prezentów, a dwieście lat później ta bożonarodzeniowa tradycja jest powszechna praktycznie w całej Europie.


WŁASNORĘCZNA SZOPKA

Czytaj także:
Jak zrobić żłóbek dla Jezusa w ten Adwent




Czytaj także:
100 bożonarodzeniowych szopek z całego świata. Niezwykła wystawa w Watykanie [zdjęcia]

Tags:
Boże Narodzenietradycja
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
POGRZEB FRANKA
Redakcja
Pożegnali Franka – 7-letniego pielgrzyma. „Szedłeś do Matki...
2
FR MAXIMILIAN KOLBE
Katolicka Agencja Informacyjna
„Jego ciało było czyściutkie i promieniowało”...
3
Mathilde de Robien
Jak podtrzymać ogień miłości? Prosta i skuteczna metoda
4
BEZDOMNY CESAR
Agencja I.Media
Całe życie był bezdomny, ale pochowano go po królewsku. W Watykan...
5
DAWCA 5114
Joanna Operacz
Tatuaż z plemnikiem. Historia 36 dzieci poczętych z nasienia jedn...
6
WOMAN, UPSET, TEARS
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś 29 lipca
7
Arthur Herlin
Biblia, która wyłoniła się spod gruzów World Trade Center
Zobacz więcej