„Mamo, ratuj się!” – krzyczał siedmiolatek. „Nie zrobię tego (...) Razem pójdziemy na śmierć. Potrwa to chwilę tylko” – odparła więźniarka niemieckiego obozu koncentracyjnego w Lublinie.
„Codziennie po obiedzie przyobiecuję na 10 minut odwiedzić Najświętszy Sakrament” – pisze w wieku 17 lat. „Postawmy sprawę jasno. Mam szczególny pociąg do kobiet… O Maryjo, broń mnie!” – pisze jako młody ksiądz.
Miłość to ostatnia rzecz, o której się myśli, gdy padają słowa: obóz koncentracyjny. Sylwia Winnik przeanalizowała ponad 200 listów i grypsów byłych więźniów Majdanka. „Uczucia dawały siłę do przetrwania” – mówi.
Większość z nas słyszała o ucieczce rtm. Witolda Pileckiego z Auschwitz. O ile jednak wyczyny jego czy Kazimierza Piechowskiego zostały już wielokrotnie opisane w mediach, z pewnością na szersze nagłośnienie zasługują uciekinierzy z innych niemieckich obozów zagłady i koncentracyjnych.
Fundacja Miejsc Pamięci Buchenwald i Mittelbau-Dora poinformowała, że mężczyzna zginął trafiony pociskiem, który uderzył w jego dom w Charkowie.
Połączony zespół polskich i izraelskich archeologów pod kierownictwem Wojciecha Mazurka i Yorama Chaimiego odnalazł na terenie obozu w Sobiborze trzy medaliki przedstawiające Mojżesza i jedną z najważniejszych modlitw judaizmu.
Historycy Muzeum Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu odkryli nieznane od czasów wojny miejsca pochówku dziecięcych ofiar niemieckiego obozu koncentracyjnego przy ul. Przemysłowej w Łodzi.
Przefarbowała włosy na blond i zmieniła tożsamość, aby przeżyć. Selma van de Perre, żydowska bojowniczka ruchu oporu ocalała z Ravensbrück, opowiada swoją historię w pamiętniku "Mam na imię Selma".
Na konferencji prasowej, która odbyła się 24 września w Muzeum Dzieci Polskich, historycy zaprezentowali odkryte niedawno listy małych więźniów dziecięcego obozu koncentracyjnego w Łodzi.
„Pan Bóg jest dobry. Z najbardziej beznadziejnych sytuacji zawsze znajdzie niespodziewane radosne wyjście" – powtarzał ks. Józef Pawłowski. Duchowny znalazł się w gronie 108 męczenników II wojny światowej beatyfikowanych przez papieża Jana Pawła II.
Już 6 września 1939 r. inicjuje otwarcie „prowizorycznej szkółki” dla dzieci i na trawniku dziedzińca swojej kamienicy uczy dzieci. Angażuje inne koleżanki – w ten sposób odbywają się lekcje polskiego, historii, geografii, rachunków i religii.
Obchodzono się z nią brutalnie. Błogosławiona siostra Julia Rodzińska z modlitwy czerpała siłę i nadzieję. Do niej przychodzili więźniowie różnych narodowości. – Chodźcie na różaniec do siostry Julii – mawiali.
Te kobiety „stanowią wystarczający dowód, że człowiekowi można odebrać wszystko z wyjątkiem jednego – ostatniej z ludzkich swobód: swobody wyboru swojego postępowania w konkretnych okolicznościach, swobody wyboru własnej drogi”.
Czy człowiek w najbardziej przerażających warunkach może myśleć o kulturze i sztuce? Historie kobiet z Ravensbrück, które potrafiły pisać tam wiersze, tworzyć miniaturowe rzeźby z trzonków od szczoteczek do zębów, malować, a nawet tańczyć, pokazują, że tak.
Niezbędne dla ceremonii przedmioty: dokumenty, księgi liturgiczne i oleje święte przemyciła na teren obozu młoda zakonnica. Aby odwrócić uwagę strażników, przed kaplicą jeden z więźniów grał na skrzypcach...
Kapliczki ulepione z chleba, różańce uplecione ze sznurka czy modlitwy zapisane na skrawkach papieru – to szczególne pamiątki, które podtrzymywały wiarę i nadzieję w więźniach obozów koncentracyjnych. Jedną z nich jest ręcznie spisany modlitewnik z obozu w Dachau. Poznajcie jego historię.
W pamięci współwięźniów zostało coś jeszcze – nadzieja, że nawet w tym miejscu, nazwanym później przez Kielara „odbytnicą świata”, można kochać i być kochanym. Czyli pozostać człowiekiem...
![Nabożeństwo transitus. Wspomnienie śmierci św. Franciszka z Asyżu [ZDJĘCIA]](https://img.aleteia.org/tr:w-150,h-150,q-75/2026/10/transitus-7-scaled-1.jpg)
