Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
poniedziałek 17/05/2021 |
Św. Paschalisa
home iconDobre historie
line break icon

Jej „nie wstanę”, które zmieniło bieg historii. Walka Rosy Parks z rasizmem

ROSA PARKS

Wikipedia | Domena publiczna

Ewa Rejman - 04.06.20

Był grudzień 1955. W stanie Alabama obowiązywało prawo segregacji rasowej. Czarnoskóra Rosa Parks wracała do domu po ciężkim dniu w pracy. Kierowca autobusu kazał jej ustąpić miejsca białemu pasażerowi. „Nie wydaje mi się, że powinnam wstać” – usłyszał w odpowiedzi.

Myślał, że się przesłyszał, ale kobieta nadal twardo siedziała. Oburzony wezwał policjantów, którzy szybko przyjechali na miejsce i aresztowali Rosę. Przysługiwało jej prawo zadzwonienia tylko do jednej osoby, więc wybrała numer swojego męża. Wieść o jej zatrzymaniu rozeszła się jednak błyskawicznie.

Segregacja rasowa

Rosa Parks urodziła się w 1913 roku i z powodu swojego koloru skory od początku dawano jej do zrozumienia, że nigdy nie będzie mogła osiągnąć tyle, co jej biali koledzy. Jej mama była nauczycielką i w miarę możliwości chciała zadbać o edukację córki. Wkrótce niestety poważnie zachorowała, a dziewczynka zrezygnowała ze szkoły, aby móc się nią opiekować.

Po ślubie jej największym kibicem w walce o zdobycie dyplomu ukończenia szkoły średniej był jej mąż. Udało się. W kolejnych latach pracowała jako krawcowa i stała się szanowanym członkiem czarnej społeczności. W swoim mieście jednak niemal na każdym kroku traktowano ją jak obywatela drugiej kategorii – dobre szkoły, biblioteki, a nawet siedzenia w komunikacji publicznej były zarezerwowane tylko dla białych.

Rosa Parks: Przestać się poddawać

Nie planowała żadnej rewolucji, chciała tylko spokojnie i godnie żyć w zgodzie ze swoimi sąsiadami. Dzień, w którym nie ustąpiła miejsca w autobusie nie różnił się zbytnio od innych. „Ludzie zawsze mówią, że nie wstałam, bo byłam zmęczona fizycznie, ale to nieprawda. Nie byłam zmęczona fizycznie. Jedyne czym byłam zmęczona to ciągłe poddawanie się” – pisała po latach w swojej autobiografii.

Choć szybko zwolniono ją z aresztu, czuła już, że nie może dłużej milczeć, bo problem dotyka nie tylko jej samej. Edgar Nixon, działacz ruchu praw obywatelskich, postanowił udzielić jej wsparcia. Przyjaciele zorganizowali dystrybucję ulotek i planowali bojkot autobusów w dniu procesu Rosy Parks.

Bojkot autobusów

Została skazana na karę grzywny i wymierzono jej wyrok w zawieszeniu. Jednocześnie liczba osób, które przyłączyły się do bojkotu autobusów zaskoczyła i widocznie zaniepokoiła władze. Wyrok był tak wyraźnie niesprawiedliwy, że Rosa postanowiła się od niego odwołać do wyższej instancji, aż w końcu sprawę musiał rozpatrzyć amerykański Sąd Najwyższy. Po licznych protestach i kontrowersjach orzekł, że segregacja rasowa jest niekonstytucyjna.

Nie oznaczało to jednak końca problemów dla Rosy Parks i społeczności Afroamerykanów. W kolejnych miesiącach i latach otrzymywała setki gróźb, bała się o bezpieczeństwo swojej rodziny, jej dom był atakowany. Straciła pracę i musiała się przeprowadzić do Detroit. Tam założyła Instytut Samorozwoju, który miał pomagać młodzieży w zdobyciu wszechstronnego wykształcenia.

Decyzja zmniejsza strach

„Przez te wszystkie lata nauczyłam się, że jeśli podjęło się już decyzję, to zmniejsza to strach. Wiedza o tym, co musi być zrobione usuwa go” – mówiła.

W Stanach Zjednoczonych stała się symbolem walki o prawa obywatelskie, często przywoływanym obok Martina Luthera Kinga. Nie sądziła, że jej życie potoczy się w taki sposób i nie miała pojęcia, jakie mogą być skutki jednego „nie”. Zmarła w 2005 roku i została pochowana w Kapitolu Stanów Zjednoczonych.


PAPIEŻ FRANCISZEK NA LESBOS

Czytaj także:
O. Michael Czerny: Uniwersytety katolickie muszą reagować na rasizm i ksenofobię


GREEN BOOK

Czytaj także:
„Green Book”: Przemocą się nie wygra. Najważniejsze to zachować godność

Tags:
historiarasizmUSA
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
ANN ODRE, JAN PAWEŁ II
Anna Gębalska-Berekets
Nie tylko Jana Pawła II trafiła kula podczas zamachu. Historia An...
2
Dominika Cicha
„Oświęcim przy nich to była igraszka…” Witold Pilecki na zdjęciac...
3
JULIA RODZIŃSKA
Anna Gębalska-Berekets
„W bezmiarze zła była aniołem”. Męczeńska śmierć w obozie i różan...
4
Katolicka Agencja Informacyjna
Jan Paweł II: „Byłem już właściwie po tamtej ...
5
Esprit
Modlitwa o cud: „Uzdrów mnie, przemień mnie, wzmocnij moje ciało,...
6
Marzena Devoud
Niesamowite zdjęcia świętych z Pierwszej Komunii
7
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 15 maja
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail