Aleteia
wtorek 20/10/2020 |
Św. Jana Kantego
Aktualności

Zmarł Tomasz Stańko, jeden z mistrzów polskiego jazzu, wirtuoz trąbki, kompozytor

Fot. Krzysztof Stępkowski

Tomasz Stańko

Krzysztof Stępkowski - publikacja 29.07.18

To nie jest dobry czas dla polskiej muzyki. W sobotę 28 lipca dowiedzieliśmy się o śmierci Kory, w niedzielę gruchnęła wiadomość o tym, że w Szpitalu Onkologicznym w Warszawie w wieku 76 lat zmarł Tomasz Stańko, jeden z najwybitniejszych polskich jazzmanów, genialny trębacz, kompozytor.

Tomasz Stańko urodził się 11 lipca 1942 roku w Rzeszowie. Po ukończeniu krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej wspólnie z kontrabasistą Jackiem Ostaszewskim, pianistą Adamem Makowiczem i perkusistą Wiktorem Perelmutterem, założył zespół Jazz Darings, grającą tzw. free–jazz. Nowy gatunek jazzu – prawdopodobnie byli jego pionierami w Europie. Współpracował z innym wybitnym polskim muzykiem tamtego czasu, Krzysztofem Komedą np. przy nagrywaniu płyty „Astigmatic” (1965).

W 1967 roku powstał początkowo Kwartet Tomasza Stańki, bardzo szybko przekształcony w Tomasz Stańko Quintet, z którym wydał trzy płyty: „Music For K.” (1970) (dedykowany Komedzie po jego śmierci), „Jazz Message From Poland” (1972), „Purple Sun” (1973). Zespół nie przetrwał, a muzyk do lat 80. koncertował z wieloma artystami. W latach 80. eksperymentował z muzyką elektroniczną wraz z założonym przez siebie Freelectronic. W latach 90. wrócił do muzyki akustycznej.

Tomasz Stańko współpracował m.in. z Donem Cherrym, Janem Garbarkiem, Davem Hollandem, Adamem Makowiczem, Stu Martinem, Januszem Muniakiem, Garym Peacockiem, Peterem Warrenem, Dino Saluzzim, Zbigniewem Seifertem, Michałem Urbaniakiem, Cecilem Taylorem.


28 lipca 2018 r. zmarła Olga Sipowicz - Kora (primo voto Jackowska)

Czytaj także:
Nic dwa razy się nie zdarza… Refleksja po odejściu Kory Jackowskiej

„Urodzin nie obchodzę. Jubileusze nie są zabawne. Nie oglądam się za siebie. Cały czas mam poczucie, że w muzyce spotka mnie jeszcze coś dziwnego, że wkroczę w rejony, których nie znałem. I tam się będę kręcił” – mówił w swoje 70 urodziny, które zbiegły się z 50–leciem pracy artystycznej. Chętnie dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem muzycznym z młodszymi kolegami. Był organizatorem i dyrektorem festiwalu „Jesień Jazzowa” w Bielsku-Białej.

Tomasz Stańko był pierwszym polskim artystą uhonorowanym Europejską Nagrodą Jazzową (2002).

W swojej karierze Stańko nagrał około czterdziestu albumów. Najważniejsze płyty autorskie Tomasza Stańki to „Witkacy – Pejotl” (1988), „Freelectronic: Switzerland” (1988), „Soul Of Things” (2002), „Suspended Night” (2004) i „Lontano” (2006), „Wisława” (2013). Stańko skomponował też muzykę do kilkudziesięciu filmów, m.in. do „Pożegnanie z Marią” (1993), „Reich” (2001), „Egzekutor” (1999) oraz sztuk teatralnych.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=ZHVlevvYSlM%5D

Zdaniem znawców ton trąbki Stańki był zawsze mocny, surowy, chropowaty, a jego zdecydowane, krótkie tematy stanowią dobre kotwice dla aranżacji. Odnalazł własne niepowtarzalne brzmienie, melancholijne, ale jasne, energetyczne, niekiedy depresyjne, ale zawsze szlachetne i warte słuchania. Podobnie niepowtarzalny co muzyka był jego styl ubierania się szykowny, lekko ekstrawagancki.

Ta muzyka wykuwała się nie tylko poprzez warsztat i ogromny talent, ale także doświadczone zakrętami życie, którym można by obdarzyć wiele życiorysów muzycznych. Aby je poznać warto przeczytać autobiografię, wywiad rzekę „Tomasz Stańko Autobiografia. Desperado” z 2010 r. „Udało mi się. Jak szedłem po wertepach, musiałem się znieczulać, ale na normalnej drodze czyściłem organizm, bowiem czystość jest najlepsza (…) Świadomość bez znieczulenia to jednak najdoskonalszy stan. Udało mi się trafić na swój rytm, znaleźć siebie i zsynchronizować” – pisał w książce.


ZBIGNIEW HERBERT

Czytaj także:
Herbert w poszukiwaniu Boga. „Chrystusa potrzebowałem zawsze”

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
muzyka
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Aleteia
Oczy Matki Bożej z Guadalupe. Jedna z najwięk...
MASS,YOUNG CHILD
Anna O'Neil
List do rodziców, którzy zabierają na mszę sw...
Bluźniercze graffiti na murze kościoła
Lucandrea Massaro
Wypisali proaborcyjne grafitti na kościele. R...
ANGEL,CHILD,STATUE
Philip Kosloski
Mamo, martwisz się o swoje dzieci? Módl się t...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [18 paździe...
MODLITWA
Christine Stoddard
Żyjesz w ciągłym napięciu? Poznaj 5 modlitewn...
CARLO ACUTIS
Domitille Farret D'Astiès
Perełki Carla Acutisa: 10 zaskakujących wypow...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail