Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
poniedziałek 19/04/2021 |
Św. Leona IX
home iconKultura
line break icon

„Chata” mocno przypomina bajkę. To zaleta czy wada?

LFI/Avalon/REPORTER

Ks. Artur Stopka - 20.03.17

Potrzebujemy opowieści, które nam przypominą, że Bóg jest dobry, że ludzie są zdolni do dobra, że świat też nie jest zły, lecz sporo w nim dobra.

Kto był na filmie „Chata”, ten wie, że to pełna emocji historia, a podczas jej oglądania łatwo o załzawione oczy. Jest w niej też jasne pozytywne przesłanie, no i jest sposób narracji, który u części odbiorców wywołuje zaniepokojenie, a niektórych nawet drażni.

Chodzi o to, że „Chata” mocno przypomina bajkę. Co prawda, nie zaczyna się od zwrotu: „Za siedmioma górami, za siedmioma lasami”, ale już zakończenie trochę przypomina bajkowy morał uzupełniony sformułowaniami zbliżonymi do nieodzownego „I żyli długo i szczęśliwie”.

Być może w niejednej głowie po seansie pojawiło się pytanie: „Czy o dobrych sprawach, pozytywnych wydarzeniach, jeśli chce się przekazać jakąś podnoszącą na duchu opowieść, naprawdę trzeba mówić językiem i stylem jak z bajki?”.

Być może celniejsze byłoby inne pytanie. O to, dlaczego pewnego rodzaju historie traktujemy jak bajkę.

View this post on Instagram

A post shared by The Shack (@theshackmovie)

Nie wierzymy, że dobro jest możliwe?

Kilka dni temu na jednym fanpage’ów poświęconych macierzyństwu przeczytałem relację z zapoznawczej wizyty malucha w szkole, do której ma w przyszłości chodzić. Zestresowany przedszkolak spotkał się ze strony dzieci (i jednej nauczycielki) z bardzo życzliwym, pełnym opiekuńczości i zrozumienia przyjęciem.

Jeden z pierwszych komentarzy, jaki zobaczyłem pod tym postem, brzmiał: „A już się bałam, że na końcu będzie: Niestety, to mi się tylko przyśniło…”. On świetnie pokazuje sposób, w jaki niejednokrotnie odbieramy pozytywne opowieści.

Podchodzimy do nich z pewną nieufnością, podejrzliwie, z mniej lub bardziej zakorzenionym przekonaniem, że się nie mogły wydarzyć. Tak, jakby życiowe doświadczenie dostarczało tylko złych lub obojętnych przykładów. Jakby mottem tego świata stał się „Wstęp do bajek” biskupa Ignacego Krasickiego. Więcej nawet. Jakby dobro było niemożliwe. Jakby leżało poza naszym zasięgiem. Poza zasięgiem ludzi.

Bóg jest dobry, ludzie są dobrzy, świat jest dobry

Cechą charakterystyczną bajki, jako gatunku literackiego, jest morał. To – jak podpowiada Wikipedia – puenta końcowa o charakterze pouczającym, objaśniająca symbolikę zdarzeń przedstawionych w utworze literackim. Morał zwykle przybiera postać zwięzłego, uogólniającego sądu, zakazu lub nakazu. Stąd bajki często łączy się z moralizatorstwem i dydaktyzmem, czyli zjawiskami, które zwykle powodują skutki odwrotne od zamierzonych.

Prawda jest jednak taka, że o ile moralizatorstwa i dydaktyzmu niekoniecznie potrzebujemy, o tyle opowieści pokazujących dobro potrzebujemy więcej niż bardzo (w Aletei jest nawet osobny dział zatytułowany „Dobre historie”). Potrzebujemy również przypominania, że Bóg jest dobry, że ludzie są zdolni do dobra, że świat też nie jest zły, lecz sporo w nim dobra.

Bajka może być miejscem doświadczenia religijnego

Problem polega przede wszystkim na tym, w jaki sposób o tym, co dobre, się opowiada. Film „Chata” może denerwować swoją „bajkowością”, ale oprócz niej jest w nim dużo treści, do których większość widzów tęskni, których poszukuje, których łaknie jak kania dżdżu.

Dlatego wielu recenzentów, dostrzegając przesadne elementy jego narracji, mimo wszystko zachęca, by dać mu szansę i go obejrzeć. Ponieważ bajki też bywają różne. Nie wszystkie muszą być płytkie. Profesjonalni bajarze potrafią swoją opowieścią skłonić człowieka do zastanowienia, a nawet do poważnej refleksji, skutkującej zmianą postępowania.




Czytaj także:
„Chata”. Filmowy „Bóg” opowiada o swojej wierze

Prawidłowo skonstruowana bajka ma moc mobilizującą, pokazuje świat i człowieka takimi, jacy powinni być. A także, jak zauważył teolog Ladislaus Boros, jest „miejscem doświadczenia religijnego, gdzie rozjaśnia się to, co było w mroku”.

Borys Pasternak, laureat Nagrody Nobla za powieść „Doktor Żywago”, uważał, że „Bajeczne są tylko rzeczy przyziemne, gdy muśnie je ręka geniusza”. Dobro pod bardzo różnymi postaciami jest obecne wokół. Po co wobec tego bajki? Po to, aby uczyły, jak je zauważać.




Czytaj także:
Film „Chata”. Czy Bóg ma prawo zabrać moje dziecko?

Tags:
bajkachatafilm
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Ciało św. Bernadetty
Aleteia
Nietknięte ciało św. Bernadety. Niesamowite raporty lekarzy po ek...
2
JÓZEF MONTWIŁŁ, TITANIC
Anna Gębalska-Berekets
Ksiądz z Suwalszczyzny, który pozostał na Titanicu. Oddał miejsce...
3
ŚMIERĆ KLINICZNA
Katarzyna Szkarpetowska
Świadectwa ludzi, którzy umierali, ale wrócili. Ks. Wiktor opowia...
4
VIRGIN
Redakcja
Najpiękniejsze modlitwy do Maryi: do odmawiania w różnych okolicz...
5
MAMA JA STADO
Edycja św. Pawła
Maja: Mam marzenie, że jak pójdę do nieba, to Bóg da mi Hanię don...
6
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 15 kwietnia
7
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 18 kwietnia
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail