Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
poniedziałek 14/06/2021 |
Bł. Michała Kozala
home iconDuchowość
line break icon

Znak krzyża: kiedy trzeba się przeżegnać, a kiedy nie?

Stokkete/Shutterstock

Elżbieta Wrzała - 03.04.17

W dawnym wojsku rzymskim żołnierzy pieczętowano imieniem przywódcy. Opieczętowanie oznaczało przynależność. Pierwsi chrześcijanie często nazywali znak krzyża greckim słowem sfragis, czyli pieczęć. Bo czym pieczęć dla żołnierza, tym znak krzyża dla chrześcijanina.

Znak krzyża towarzyszy nam w różnych sytuacjach. Najczęściej czynimy go przed i po modlitwie. Jednak po raz pierwszy uczynili go nad nami nasi rodzice, chrzestni i kapłan w dniu przyjęcia sakramentu chrztu. Od tego momentu krzyż stał się kluczem, który otworzył nam drzwi do Kościoła.


ZŁOŻONE RĘCE

Czytaj także:
Znak krzyża. Dlaczego chrześcijanie wschodni żegnają się inaczej niż zachodni?

Dlaczego?

Gdy Jezus po swoim zmartwychwstaniu posyłał apostołów, polecił im, aby udzielali chrztu „…w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego”. Chrzest zanurza w mękę, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, wprowadza we wspólnotę Trójcy Świętej i we wspólnotę wierzących. Życie pierwszych chrześcijan było nierozerwalnie związane ze znakiem krzyża. Znak krzyża był najkrótszym wyznaniem wiary: „Ten Jezus, który został zabity, żyje”.

Cyryl, biskup Jerozolimy w IV wieku, uczył nowo ochrzczonych:

Ufnie uczyńmy znak krzyża palcami na czole i na wszystkim: na chlebie, który spożywamy, na kielichu, który pijemy, przy wejściu i wyjściu, przed snem, kładąc się na spoczynek, przy wstawaniu, chodzeniu i spoczynku! Jest on wielką obroną. Od Boga jest dany jako łaska. Krzyż jest znakiem wierzących, postrachem szatanów.

Jak?

Znak krzyża na początku wykonywany był w sposób prywatny i bez wypowiadania słów, najpierw kciukiem na czole, a potem także na uszach, oczach, nosie, ustach, piersiach oraz na chorej części ciała. Czyniono go bardzo często, rozpoczynając i kończąc każde działanie.

Od XIV w. znak krzyża zaczęto czynić trzema palcami dotykając czoła, piersi i ramion, jakby obejmując to wszystko, co tworzy nasze życie. Wtedy też dołączono do niego słowa: „W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego”.




Czytaj także:
Gdzie i kiedy klękać w kościele? Na jedno czy dwa kolana? A może wystarczy skłon?

Kiedy czynimy znak krzyża?

Przez chrzest zostaliśmy wyrwani z mocy szatana, odtąd należymy do Chrystusa, który nas broni i czyni groźnymi dla demonów, dlatego znak krzyża warto wykonywać jak najczęściej. Jednak podczas liturgii Kościół dokładnie określa, kiedy należy czynić znak krzyża:

  • przy wejściu do kościoła (zanurzamy dłoń w wodzie święconej i czynimy znak krzyża na pamiątkę naszego chrztu);
  • na początku mszy świętej (znak krzyża przypomina o przynależności do Kościoła, bo tylko ochrzczeni mogą w pełni uczestniczyć we mszy świętej);
  • jeśli aktem pokutnym jest pokropienie wodą święconą;
  • przed czytaniem Ewangelii (trzy małe znaki krzyża: na czole, na ustach i na piersiach, abyśmy Słowo Boże mogli dobrze zrozumieć, głosić i przyjąć sercem);
  • na zakończenie mszy świętej (jesteśmy posłani, aby żyć w świecie jak uczniowie Chrystusa);
  • kiedy kapłan błogosławi wiernych Najświętszym Sakramentem;
  • kiedy biskup błogosławi wiernych Ewangeliarzem.

Kiedy nie potrzeba czynić znaku krzyża?

  • po konsekracji, po słowach: „Oto wielka tajemnica wiary”;
  • po przyjęciu komunii świętej;
  • podczas wypowiadania modlitwy: „Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu”.

Ciekawostka

Czasami widzimy, że piłkarze wychodząc na boisko, dotykają murawy i czynią znak krzyża oraz całują kciuk złączony z palcem wskazującym. Skąd ten gest? Jest to zwyczaj pochodzący z Europy południowej, który zyskał dużą popularność w Ameryce Łacińskiej. Pochodzi on z czasów, kiedy podczas wykonywania znaku krzyża całowano pierścień z relikwiami świętych. Obecnie na przykład na Sycylii czyniąc znak krzyża, całuje się noszony na palcu różaniec.


RĘKA W KROPIELNICY

Czytaj także:
Czy po mszy świętej przy wyjściu trzeba robić znak krzyża wodą święconą?

Tags:
krzyżliturgiatradycja
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Redakcja
Chłopiec wybucha płaczem po przyjęciu do Pierwszej Komunii. ̶...
2
MARYJA
Katarzyna Szkarpetowska
Chciał przeklinać pod obrazem Maryi: „Jakaś siła sprawiła, że ode...
3
TUDO SOBRE MINHA MÃE
Jak rozbroić histerię dziecka za pomocą jednego pytania?
4
Oleada Joven
Ojciec Pio radzi, jak obchodzić się z aniołem stróżem
5
SIGRID UNDSET
Joanna Operacz
Noblistka, która w wieku 42 lat poprosiła o przyjęcie do Kościoła
6
Dominika Cicha
Rozdzielone. O siostrach bliźniaczkach, które poznawały się w kla...
7
Bret Thoman, OFS
Naukowcy przebadali ciało i krew z cudu w Lanciano. Bóg chce byśm...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail