Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
piątek 23/04/2021 |
Św. Wojciecha
home iconDuchowość
line break icon

Ciemne średniowiecze? Żarliwość wiary bł. Wilhelma z Saint Thierry świeci do dziś

fr.wikipedia.org

Elżbieta Wiater - 08.09.18

Wszystkim powtarzającym stereotyp o ciemnym średniowieczu z chęcią dałabym do tłumaczenia jakiś fragment dzieł opata z Saint Thierry, Wilhelma. Żył na przełomie XI i XII wieku, a jego łacina jest tak wykwintna, że nie powstydziliby się jej retorzy klasycznego Rzymu.

Podobnie jak jego przyjaciel, Bernard z Clairvaux, Wilhelm znał świetnie ich dzieła i potrafił korzystać z lekcji stylu oraz myślenia, jakie oni oferowali.

W szkole scholastyków

Przyszły opat Saint Thierry pochodził z możnej rodziny z Liege. Wykształcony w najlepszych ówczesnych szkołach katedralnych zyskał dużą biegłość w analizie tekstów filozoficznych i teologicznych. Mając ponad 30 lat, podjął decyzję o wyborze radykalniejszej ścieżki życia. Wstąpił do benedyktynów w Reims, by kilka lat później zostać opatem w Saint Thierry.


ŚWIĘTY PIUS X

Czytaj także:
Św. Pius X. Papież, który pozwolił dzieciom przystępować do Komunii

Wtedy coraz silniejsze są głosy mówiące o potrzebie reformy zakonu. Głównie chodzi o powrót do pierwotnego ideału, który stanowili Ojcowie Pustyni i opis ich życia zawarty w „Rozmowach z Ojcami” Jana Kasjana, oraz zasady zawarte w Regule św. Benedykta.

Dwunastowieczne opactwa nie były już jednak skupiskami pustelni czy klasztorami w głębi pustyni. Mnisi nie pracowali fizycznie, a przynajmniej nie wszyscy. Prawie nieustannie odmawiali psalmy – nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie konieczność nieomal stałej obecności w chórze uniemożliwiająca podejmowanie innych działań. Opactwa stały się synonimami bogactwa, zaś mnisi opanowali do perfekcji umiejętność omijania postów.

Cysters św. Bernard z Clairvaux w swojej krytyce obyczajów opactwa a Cluny kpi z liczby wymyślnych potraw z jaj, spożywanych zamiast mięsa. Do anegdoty przeszły też rozważania, czy przypadkiem kacze mięso nie jest równe rybiemu, skoro ten ptak tyle czasu spędza w wodzie. Jeśli weźmiemy pod uwagę, iż zgodnie z mądrością Ojców Pustyni rozkład życia duchowego zaczyna się od ulegania obżarstwu, widzimy, że sytuacja była poważna.

Reforma

Kwestia potrzeby powrotu do pierwotnych ideałów mogła leżeć u podstaw przyjaźni obu wymienionych tu opatów. Wilhelm zresztą nie ograniczył się jedynie do ustnych czy pisemnych deklaracji. W 1131 r., na spotkaniu, czyli kapitule opatów z diecezji Reims, wraz z kilkoma popierającymi jego pragnienie zmian opatami przedstawił propozycje zmian.

Zostały one po dyskusji przyjęte i, jak wskazują źródła, wprowadzone w życie. Były bardzo wyważone – mnisi nie lubią rewolucji – mimo to spotkały się z ostrą krytyką ze strony opata z Albano, Mateusza. Nie było go na kapitule, co nie przeszkodziło mu w próbie podważenia wartości wysiłków Wilhelma.

On i popierający go przełożeni odpowiedzieli na zarzuty na kolejnym spotkaniu, ale Wilhelm już wcześniej miał dość zmagania się z ciężką materią benedyktyńskich przyzwyczajeń. Prosił nawet Bernarda o przyjęcie do cystersów, opat z Clairvaux jednak odmówił.




Czytaj także:
Athos. Podglądamy codzienne życie w Republice Mnichów [zdjęcia]

Abelard

Wilhelm mimo to kilka lat później został cystersem – wstąpił do opactwa w Signy w 1135 r. Odegrał istotną rolę w sporze Bernarda z Abelardem, który to spór skończył się potępieniem poglądów tego ostatniego.

Źródła sugerują, że tak naprawdę to Wilhelm przygotował cystersowi amunicję w postaci argumentów i on pierwszy dostrzegł problem. Pokolenie później metoda badań wzorowana na tej Abelarda podbije uniwersytety, w XII w. widocznie było jeszcze na nią za wcześnie.

„Złoty list” i inne dzieła

Wilhelm z Saint Thierry długo był znany przede wszystkim jako autor biografii swojego przyjaciela „Vita prima Bernardi” oraz traktatu o tym, jak należy rozumieć obecność Chrystusa w Sakramencie Ołtarza.

Jego najgłębsze dzieła teologiczne mówiące w porywający sposób o dążeniu do Boga – „Złoty list” oraz „O miłowaniu Boga” – przypisano Bernardowi. Warto po nie sięgnąć, bo widać w nich jedno: pragnienie zjednoczenia z Chrystusem bez względu na koszt i głębokie zrozumienie dynamiki życia duchowego.

Ich autor marzył o tym, by być zapomnianym jako pisarz, i na wiele wieków tak się stało. Dziś, czytając jego dzieła, możemy przejrzeć się jak w lustrze w jego żarliwości w podążaniu za Bogiem i zapytać siebie, jak tam z naszą gotowością sprzedania wszystkiego, co mamy, i nabycia najdrogocenniejszej perły – jedności z Chrystusem.


CHIARA CORBELLA PETRILLO

Czytaj także:
Chiara Corbella Petrillo. Kiedy dowiedziała się, że umiera, poszła z mężem na spacer [Wszyscy Świetni]

Tags:
średniowiecześwięci
Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Ciało św. Bernadetty
Aleteia
Nietknięte ciało św. Bernadety. Niesamowite raporty lekarzy po ek...
2
KSIĄDZ W KONFESJONALE
Ks. Mateusz Szerszeń CSMA
„Nigdy więcej!”. Ksiądz mówi, czego nie lubi w konfesjonale, gdy ...
3
ALICJA BATTENBERG, MATKA KSIĘCIA FILIPA
Łukasz Kobeszko
Arystokratka, żona, matka i mniszka. Niesamowite życie księżnej A...
4
GETTO WARSZAWSKIE
Wydawnictwo ZNAK
Do getta trafił jako 9-latek. Dzieci – ostatni świadkowie Zagłady...
5
ŚMIERĆ KLINICZNA
Katarzyna Szkarpetowska
Świadectwa ludzi, którzy umierali, ale wrócili. Ks. Wiktor opowia...
6
AMY BROOKS
Ewa Rejman
Urodziła się bez rąk i nóg. „Bóg nie popełnia błędów”
7
girl stop in the street
Claudio de Castro
„Przyjdź do mnie” – nalegał Jezus z tabernakulum. To było niezwyk...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail