Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 16/10/2021 |
Św. Jadwigi Śląskiej
Aleteia logo
home iconDuchowość
line break icon

Święty Boże, Święty Mocny… To pieśń aniołów, czyli wspaniały, starożytny Trisagion

TRISAGION

Moroder/Wikipedia | CC BY-SA 3.0

Łukasz Kobeszko - 24.06.19

Wersja aramejska jest niezwykle przejmująca. A wam, która się podoba? Ta prosta modlitwa wyraża w skondensowanej formie najważniejsze prawdy wiary.

„Święty Boże, Święty Mocny, Święty a Nieśmiertelny – zmiłuj się nad nami!”. Zapewne wiele razy słyszeliśmy te słowa, śpiewane w kościołach, chociażby w czasie procesji Bożego Ciała przed końcowym hymnem Te Deum (Ciebie Boga wysławiamy).

Mało kto pamięta jednak, że ta krótka aklamacja pochodzi z chrześcijańskiego Wschodu i w tej tradycji jest jedną z najczęściej powtarzanych modlitw.


ŚWIĘTY NEKTARIUSZ Z EGINY

Czytaj także:
Ujrzał w wizji śpiewającą Matkę Bożą i zapisał słowa pieśni. Najpiękniejszy hymn Wschodu

Pieśń aniołów

Trisagion (gr. Τρισάγιον – „Po trzykroć święty”) powstał najprawdopodobniej w pierwszych wiekach Kościoła, na terenie oddziaływania kultury greckiej. Badacze do dzisiaj nie są pewni, kto mógłby być jego autorem. Niektórzy sugerują, że był to wybitny Ojciec Kościoła święty Jan Chryzostom.

Odwołując się do zapisów biblijnych: 6 rozdziału Księgi Izajasza i 4 rozdziału Apokalipsy św. Jana i wizji sześcioskrzydłych stworzeń, które przed tronem Boga nieustannie śpiewają pieśń „Święty, Święty, Święty jest Pan Zastępów” (w wersji Starego Testamentu) i „Święty, Święty, Święty, Pan Bóg Wszechmogący”, stworzyć miał krótką modlitwę.

Oddaje ona cześć Trójcy Świętej i prosi o odpuszczenie grzechów. Ojcowie Kościoła mieli zalecać wiernym, aby odmawiali ją możliwie najczęściej i włączyli się przez to w wielką pieśń chwały, śpiewaną Bogu przez istoty anielskie.

W greckim oryginale brzmi ona: Aγιος ὁ Θεός, Ἅγιος ἰσχυρός, Ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς (czyt. Agios o Theos, Agios ischyros, Agios athanatos, eleison imas).

Dziecko o donośnym głosie

Inna legenda głosi, że w czasie panowania cesarza Bizancjum Teoduzjusza II (408-450 p. Chr.) Konstantynopol nawiedzały częste i tragiczne w skutkach trzęsienia ziemi. Władca, wraz z patriarchą Proklosem i wiernymi, zgromadzili się w świątyni, prosząc Boga o pomoc.

W pewnej chwili jedno z małych dzieci obecnych podczas nabożeństwa uniosło się w górę. Zadziwieni wierni powtarzać zaczęli słowa Kyrie eleison. Po dłuższej chwili dziecko ponownie wzniosło się w górę i potężnym, słyszanym przez wszystkim głosem wezwało: „Módlcie się tymi słowami: Święty Boże, Święty Mocny, Święty i Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami!”.

Legenda twierdzi, że jeszcze podczas tego nabożeństwa dziecko zmarło. Jednak od tej pory trzęsienia ziemi ustąpiły.

Na Wschodzie i Zachodzie

Modlitwa szybko zdobyła olbrzymią popularność na Wschodzie. Odmawia się ją trzykrotnie, co również ma symbolikę trynitarną. Słyszymy ją w pierwszych zdaniach modlitw porannych i wieczornych, w nabożeństwach cyklu dobowego (jutrzni i nieszporów), jak również na Eucharystii.

Poprzedza ona Liturgię Słowa i jest śpiewana tuż przed prokeimenonem – odpowiednikiem łacińskiego graduału (psalmu responsoryjnego).

Szczególną rolę odgrywała w historii w czasie walk z herezjami, które uderzały w naukę o Trójcy Świętej. Modlili się nią m.in. ojcowie soboru w Chalcedonie w 451 r. p. Chr.

W języku cerkiewnosłowiańskim słowa Trisagionu brzmią: „Swiatyj Boże, Swiatyj Krepkij, Swiatyj Besmiertnyj, pomiłuj nas”.

W tradycji łacińskiej słowa „Sanctus Deus, Sanctus Fortis, Sanctus Immortalis, miserere nobis” weszły zarówno do modlitw liturgii godzin, jak również stały się refrenem suplikacji – specjalnej pieśni błagalnej kierowanej do Boga w chwilach różnorakich nieszczęść, klęsk żywiołowych, epidemii i grożącej wojny, ale równocześnie – podczas nabożeństw pokutnych i ekspiacyjnych. Śpiewa się je także w Wielki Piątek w liturgii Męki Pańskiej.




Czytaj także:
Stań przy pustym grobie Pana obok Marii Magdaleny i módl się tym pięknym hymnem

Uniwersalny minihymn

Trisagion jest modlitwą uniwersalną. Może być częścią modlitwy uwielbienia, jak również usilnie zanoszoną prośbą do Pana w trudnych sytuacjach życiowych. Jest też wezwaniem przebłagalnym i pokutnym.

W bardzo prostej formie wyraża najważniejsze Boże przymioty, ale również, poprzez wezwanie „zmiłuj się nad nami!” daje nadzieję na nasze nawrócenie, powstanie z grzechów i niezmierzone Boże miłosierdzie. Można ją odmawiać praktycznie zawsze i wszędzie, podobnie jak modlitwę Jezusową.

Posłuchajmy, jak pięknie brzmi ta modlitwa w różnych językach i tradycjach. W języku greckim:

Po cerkiewnosłowiańsku:

W języku aramejskim:

Po ormiańsku:

Po rumuńsku:

Po polsku:

Na podst.: Parry, Ken; David Melling. The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity. Malden, Massachusetts, Blackwell Publishing 1999.


SIOSTRA JOANNA JABŁOŃSKA MC

Czytaj także:
Piosenka, która jest modlitwą ofiarowania siebie w ręce Jezusa

Tags:
modlitwamuzykaPrawosławieśpiew
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
SNOWFLAKE
Joanna Operacz
Pokolenie płatków śniegu. Każdy jest wyjątkowy, wszyscy (zbyt) de...
2
NEWBORN BABY
Joanna Operacz
10 rzadko spotykanych imion dla dziewczynki
3
CARLO ACUTIS, CIAŁO
Redakcja
Czy ciało Carla Acutisa jest nietknięte? I czy został pochowany w...
4
FATIMA
Agnieszka Bugała
Fatima, rozmowy pastuszków z Maryją i jedno jej zdanie o czyśćcu,...
5
JERZY BIELECKI
Dominika Cicha-Drzyzga
Miłość za drutami. Uciekli z Auschwitz, spotkali się po 39 latach
6
MĘKA JEZUSA
Joanna Operacz
Jaka modlitwa podoba się Jezusowi? Św. Faustyna pisze o tym w „Dz...
7
Księżna Monako Charlene
Redakcja
7 kobiet, które mogą ubrać się na biało na audiencję u papieża. K...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail