Aleteia logoAleteia logoAleteia
środa 26/01/2022 |
Świętych biskupów Tymoteusza i Tytusa
Aleteia logo
Styl życia
separateurCreated with Sketch.

5 średniowiecznych sposobów na smutek. Możesz z nich korzystać!

SMUTEK

Prostock-studio | Shutterstock

Michał Krajski - 02.12.21

Św. Tomasz tłumaczył, że smutek pozbawia ciało jego naturalnego stanu, niejako wyprowadza je z równowagi. A co przywraca je do dobrego funkcjonowania?

Człowiek zawsze się smucił i zawsze szukał sposobów, żeby sobie z tym poradzić. Niektóre z nich opisał w XIII w. św. Tomasz z Akwinu. Odnajdujemy je w jego dziele Suma teologiczna, która wbrew nazwie, poświęcona jest wszelkim możliwym zagadnieniom. Z perspektywy kilkuset lat nie utraciły one na aktualności. Dostrzec w nich bowiem można niesamowity uniwersalizm wynikający ze zrozumienia, kim jesteśmy jako ludzie.

Zadziwia w nich psychologiczna przenikliwość, prostota i skuteczność. Można wprowadzić je w życie również dziś, w XXI w.

1Poszukiwanie przyjemności

Na samym początku trzeba zaznaczyć, że św. Tomasz w swojej pracy postawił sobie za cel zebrać dostępną wiedzę na różne tematy. W związku z tym nie tyle wymyślał odpowiedzi na rozmaite pytania (choć jego autorskiej myśli jest w Sumie bardzo dużo), co zbierał w jednym miejscu przekonania mu współczesnych, starożytnych autorytetów i myślicieli z różnych wieków. Jedno z zagadnień Sumy teologicznej nosi tytuł: O lekarstwach na smutek i ból. Akwinata opisał w nim pięć sposobów radzenia sobie z tym uczuciami.

Jako pierwszy wskazał przyjemność. Zauważył, że smutek wynika generalnie z poczucia, że doświadcza się jakiegoś zła. Należy go więc zwalczać poprzez przeciwieństwo. Jest nim dążenie do przyjemności, która wynika z poczucia, że jest się w posiadaniu określonego dobra.

Doktor Anielski podkreślił, że każda przyjemność zwalcza smutek. Kiedy więc doświadczamy smutku, sprawiajmy sobie… przyjemności.

2Płacz

Św. Tomasz zauważał, że płacz łagodzi smutek. Wniosek dosyć banalny, jak mogłoby się wydawać, ale jego uzasadnienie uderza psychologiczną głębią. Katolicki myśliciel napisał bowiem w XIII w.:

Każda przykrość, którą człowiek zamyka niejako w sobie, bardziej go martwi, gdyż wzmaga uwagę na jej przedmiot. Natomiast gdy wylewa się na zewnątrz, wówczas uwaga niejako rozprasza się ku rzeczom zewnętrznym i dzięki temu wewnętrzny ból zmniejsza się. Dlatego też ludzie pogrążeni w smutku okazują go na zewnątrz przez płacz czy jęki, lub też przy pomocy słów, które również łagodzą smutek.

Dzisiaj psycholodzy powiedzieliby, że nie wolno zamykać w sobie cierpienia, które nas w ten sposób znacznie bardziej obciąża i może prowadzić do nerwic. Św. Tomasz już kilkaset lat wcześniej zalecał wyrażanie swojego bólu na zewnątrz.

3Obecność przyjaciół

Trzecim sposobem na smutek jest obecność przyjaciół, czy też, jak dokładniej napisał św. Tomasz, ich współczucie. Akwinata zauważył bowiem, że jeśli nasze rozterki to pewne brzemiona, to ich współdzielenie z innymi przynosi ulgę. Dodał także, że rolę odgrywa tutaj wyobraźnia, która pozwala nam sobie przedstawić obraz, w którym nasze problemy rozkładają się na większą liczbę osób.

Poza tym w momencie, kiedy przyjaciel nas pociesza, mamy poczucie, że nas kocha. To rodzi w nas przyjemność, która pomniejsza smutek. Tutaj znowu mamy do czynienia z prawdziwą obserwacją, wedle której wszyscy potrzebujemy mieć poczucie bycia kochanymi. Ono nas umacnia i chroni, a w razie czego podnosi w sytuacji zniechęcenia.

4Kontemplacja prawdy

Kolejny sposób na smutek jako jedyny z wymienionych może być dziś niezrozumiały. Św. Tomasz pisze bowiem, że rozważanie prawdy łagodzi smutek. Pokazuje to, jak bardzo średniowiecze było przepojone intelektualizmem (to wtedy powstały uniwersytety w Europie) i jak bardzo nasza kultura osunęła się w emocjonalizm. Tymczasem dla ludzi z XIII w., co podkreśla Akwinata, największą przyjemnością było poszukiwanie prawdy. Skoro zaś przyjemność łagodzi smutek, to kontemplacja robi to z wielką siłą.

5Kąpiel i sen

Ostatni sposób jest z pewnością bliski każdemu z nas, choć nieraz o nim zapominamy. Już św. Augustyn uważał, że łaźnia usuwa utrapienia duszy, a św. Ambroży, że odpoczynek sprawia ulgę i przynosi ukojenie w zmartwieniach. Św. Tomasz tłumaczył, że smutek pozbawia ciało jego naturalnego stanu, niejako wyprowadza je z równowagi. Tym zaś, co przywraca mu normalne funkcjonowanie, jest właśnie kąpiel i sen. Stosujmy te sposoby na smutek w naszym codziennym życiu, a na pewno nie rozczarujemy się efektami, które przyniosą.

Tags:
psychologiasmutekśw. Tomasz z Akwinu
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

PL300x250.gif
Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail