Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
niedziela 17/10/2021 |
Św. Ignacego Antiocheńskiego
Aleteia logo
home iconDuchowość
line break icon

Polacy wciąż licznie chodzą na cmentarze. Co to o nas mówi?

REPORTER

Ks. Michał Lubowicki - 01.11.16

Trzeba przyznać, że nasz rodzimy zwyczaj odwiedzania grobów krewnych i przyjaciół robi wrażenie. Skąd u nas ta niegasnąca popularność praktyki, przez młodych zwanej z przymrużeniem oka grobingiem?

Chrześcijanie od samego początku mieli w zwyczaju nawiedzanie grobów swoich bliskich. Wynikało to z wiary w zmartwychwstanie umarłych. W to, że wiecznością z Bogiem będzie cieszył się cały człowiek – to znaczy tak dusza, jak i ciało.

Ciało: już nie więzienie

Na tle innych wierzeń i systemów religijnych było to dość oryginalne podejście do tematu. Stąd choćby nikły sukces ewangelizacyjny Pawła na ateńskim Areopagu. Grecy usłyszawszy, że wieczność będą spędzać w zmartwychwstałym ciele, przerwali Pawłowi słynnym: Posłuchamy cię innym razem. Takim naszym: Zadzwonimy do pana.

Dla nich ciało było bowiem więzieniem duszy, czymś mało godnym i męczącym, do czego po uwolnieniu nikt przy zdrowych zmysłach nie życzyłby sobie wracać. A już na pewno nie na wieczność.


DUSZE CZYŚĆCOWE

Czytaj także:
Konkret, który możesz podarować bliskim zmarłym. Masz czas do 8 listopada

Oryginalność chrześcijańskiej wizji zmartwychwstania, wynikająca z doświadczenia spotkań ze zmartwychwstałym Jezusem, ukształtowała w znaczący sposób nasze podejście do kwestii związanych z szacunkiem wobec ludzkiego ciała. Także po jego śmierci.

Kult relikwii i męczenników

Religijny szacunek, jakim chrześcijanie otaczają swoich zmarłych, ugruntowała epoka prześladowań. W ciałach męczenników dokonywało się przecież to samo misterium przejścia przez śmierć do życia, które dokonało się w Chrystusie.

Stąd cześć dla ciał i grobów, stąd praktyka kultu relikwii i pielgrzymowania do miejsc pochówku. Cześć i praktyka podtrzymywane i pielęgnowane przez całe wieki, gdziekolwiek dotarło chrześcijaństwo.

Reformacja, odrzucając kult świętych wraz z całą jego liturgiczno-obrzędową otoczką, nieco przytępiła tę praktykę, choć mało gdzie wyrugowała ją ostatecznie. Większych spustoszeń dokonały raczej ruchy migracyjne, w wyniku których ludzie znajdowali się nagle zbyt daleko od grobów swoich bliskich, by móc je odwiedzać, choćby raz do roku.

Odwiedzanie grobów: silna tradycja

Faktem jest jednak, że zwyczaj odwiedzania cmentarzy utrzymuje się głównie w krajach i regionach o silnej tradycji katolickiej czy prawosławnej.

Meksykanie celebrują pamięć o swoich zmarłych, obchodząc miedzy 31 października a 2 listopada swoiste Triduum, mające charakter radosnego religijnego festynu. Filipińczycy ograniczają się do pierwszego listopada, ale za to świętują wprost na cmentarzach, gdzie rozbijają namioty i zastawiają stoły wprost nad rodzinnymi grobami. W krajach o tradycji prawosławnej coś na kształt naszych Zaduszek obchodzi się nawet cztery razy w roku.


Cmentarz po zachodzie słońca

Czytaj także:
Wszystkich Świętych w czerwcu?

Trzeba przyznać, że nasz rodzimy zwyczaj odwiedzania grobów krewnych i przyjaciół także robi wrażenie. Zwłaszcza swoją powszechnością. W pierwsze dwa dni listopada tysiące Polaków pokonuje nieraz dziesiątki i setki kilometrów, by dotrzeć na swoje rodzinne groby. Skąd u nas ta niegasnąca popularność praktyki przez młodych zwanej z przymrużeniem oka grobingiem?

W Polsce: tradycja patriotyczna

Na pewno zasadniczą rolę odgrywa tu tradycyjny katolicyzm Polaków. Niekoniecznie znaczy to, że jesteśmy jakoś wybitnie religijnym, ani tym bardziej wierzącym narodem. Odpowiednio głęboko zakorzeniona obrzędowość potrafi obywać się bez wiary.

Prawie wszyscy ubieramy choinkę, prawie wszyscy łamiemy się opłatkiem, prawie wszyscy święcimy jajeczko i prawie wszyscy jeździmy na groby. Ci mniej wierzący i zupełnie niewierzący też. Taki zwyczaj. Taka tradycja.

Tradycja, którą u nas wspiera jeszcze inna tradycja. Patriotyczna. Nie bez znaczenia dla popularności praktyki nawiedzania grobów jest to, że przez całe lata był to jeden z nielicznych sposobów kultywowania swojej tożsamości narodowej i historii.

W ten sposób mogiła na cmentarzu lub w lesie stawała się na nowo relikwiarzem pamięci o wczoraj i wiary w jutro, niemą katechezą o miłości i ofierze. Dla narodu, któremu odmawiano prawa do ziemi, na której żył, mogiła stawała się wreszcie tym jej kawałkiem, który człowiek miał już wreszcie na wieczystą własność. Której nikt mu nie mógł odebrać, z której nikt już nie mógł go wygnać. Kawałkiem wolnej Ojczyzny, zdobytym ceną całego życia.


WSZYSCY ŚWIĘCI, FRA ANGELICO

Czytaj także:
Jak jest w niebie? Oto, co o tym mówią święci, którzy mieli mistyczne wizje

Tags:
cmentarzDzień ZadusznytradycjaWszystkich Świętych
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
CARLO ACUTIS, CIAŁO
Redakcja
Czy ciało Carla Acutisa jest nietknięte? I czy został pochowany w...
2
SNOWFLAKE
Joanna Operacz
Pokolenie płatków śniegu. Każdy jest wyjątkowy, wszyscy (zbyt) de...
3
NEWBORN BABY
Joanna Operacz
10 rzadko spotykanych imion dla dziewczynki
4
FATIMA
Agnieszka Bugała
Fatima, rozmowy pastuszków z Maryją i jedno jej zdanie o czyśćcu,...
5
JERZY BIELECKI
Dominika Cicha-Drzyzga
Miłość za drutami. Uciekli z Auschwitz, spotkali się po 39 latach
6
MARIAN MARKIEWICZ
Anna Gębalska-Berekets
„Marianku, a ostrzygłbyś mnie, żebym jakoś na tym konklawe wygląd...
7
MĘKA JEZUSA
Joanna Operacz
Jaka modlitwa podoba się Jezusowi? Św. Faustyna pisze o tym w „Dz...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail