Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 21/04/2021 |
Św. Anzelma
home iconSztuka i podróże
line break icon

Dlaczego Jezus na ikonach wykonuje ten gest ręką?

Daniel Esparza - 22.09.16

Czy patrząc na ikony zastanawialiście się kiedyś, dlaczego postaci Chrystusa i świętych wykonują rękoma te gesty?

Każdy z gestów uwiecznionych na ikonach ma konkretne znaczenie, jednak często ich nie rozumiemy, bo zostały „zapisane” w języku greckim.

Starożytni Grecy i Rzymianie posiadali złożony system gestów wykorzystywanych przez mówców i retorów w trakcie wystąpień na agorze czy w senacie, podczas spotkań prywatnych, a nawet w szkolnej klasie. Towarzyszące przemówieniom gesty były oczywiście powszechnie znane słuchaczom. Nam jednak nie mówią zbyt wiele i dlatego musimy nauczyć się je rozpoznawać.

gesti2

Archanioł Gabriel i podniesiona ręka

Na ikonach przedstawiających zwiastowanie, Archanioł Gabriel ma zwykle rękę podniesioną w geście używanym przez rzymskich retorów do zapowiedzi zdania wielkiej wagi. Był to gest poprzedzający meritum wypowiedzi. Tradycja tak silnie zakorzeniona była w starożytnym Rzymie, że gest ten można zauważyć na najstarszym znanym wyobrażeniu sceny zwiastowania.

screen-shot-2016-06-09-at-9-07-21-am

Sens gestu związanego z klasyczną sztuką oratorską jest źródłem ikonograficznego motywu ukazującego Chrystusa wznoszącego rękę w sposób, w jaki czynili to oratorzy w starożytnym Rzymie czy Grecji. To oczywiste – Chrystus najbardziej ze wszystkich ma coś istotnego do przekazania.

Jednakże gest ten ma jeszcze inne znaczenia, które warto sobie uzmysłowić. Zwłaszcza w przypadku postaci Jezusa symbolika gestów Jego rąk jest bardziej złożona.

Prawa ręka Chrystusa

We wszystkich przedstawieniach Chrystusa w tradycji katolickiego Bizancjum czy prawosławia, Jego prawa ręka wzniesiona jest w geście błogosławieństwa. Tym samym gestem dłoni kapłani udzielają błogosławieństwa w trakcie liturgii. Dlatego przedstawienia postaci świętych stanu kapłańskiego ukazują ich ze wzniesioną prawą ręką.

reka-ikona

W greckiej ikonografii prawosławnej oraz we wczesnych przedstawieniach chrześcijańskich wzniesiona w geście błogosławieństwa dłoń układa się na kształt liter IC XC, skrótu greckich słów Jezus (IHCOYC) Chrystus (XPICTOC), zawierającego pierwszą i ostatnią literę obu wyrazów. Błogosławiąca dłoń przedstawia więc imię Jezusa, imię ponad wszelkie imię.

icxc4

Oprócz ułożenia na kształt liter, gest błogosławieństwa Chrystusa przekazuje również prawdy wiary. Trzy palce odpowiadające literom I oraz X są przedstawieniem Trójcy Świętej, jedności Trójosobowego Boga – Ojca, Syna i Ducha Świętego. Dotknięcie kciuka i palca serdecznego nie tylko odpowiada literze C, lecz także symbolizuje wcielenie, związek boskiej i ludzkiej natury w osobie Chrystusa.

Kiedy następnym razem popatrzycie na ikonę, odczytajcie jej przesłanie. Teraz znacie już język, jakim do nas przemawia.


IKONA MARYI

Czytaj także:
Bp Michał Janocha: W ikonie jest wieczność, w którą warto się zagłębić i ją kontemplować




Czytaj także:
Wyjątkowe zdjęcia Matki Teresy z Kalkuty


CHRIST PANTOCRATOR

Czytaj także:
Czy Jezus był pięknym mężczyzną?

Tags:
ikonyJezus
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Ciało św. Bernadetty
Aleteia
Nietknięte ciało św. Bernadety. Niesamowite raporty lekarzy po ek...
2
ŚMIERĆ KLINICZNA
Katarzyna Szkarpetowska
Świadectwa ludzi, którzy umierali, ale wrócili. Ks. Wiktor opowia...
3
JÓZEF MONTWIŁŁ, TITANIC
Anna Gębalska-Berekets
Ksiądz z Suwalszczyzny, który pozostał na Titanicu. Oddał miejsce...
4
VIRGIN
Redakcja
Najpiękniejsze modlitwy do Maryi: do odmawiania w różnych okolicz...
5
ALICJA BATTENBERG, MATKA KSIĘCIA FILIPA
Łukasz Kobeszko
Arystokratka, żona, matka i mniszka. Niesamowite życie księżnej A...
6
ŚWIĘTY JÓZEF
Michał Lubowicki
Objawienia św. Józefa. Oto tajemniczy i milczący „ratownik”, któr...
7
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 18 kwietnia
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail