Aleteia
niedziela 25/10/2020 |
Św. Chryzanta i św. Darii
Sztuka i podróże

Dlaczego Jezus na ikonach wykonuje ten gest ręką?

Daniel Esparza - publikacja 22.09.16

Czy patrząc na ikony zastanawialiście się kiedyś, dlaczego postaci Chrystusa i świętych wykonują rękoma te gesty?

Każdy z gestów uwiecznionych na ikonach ma konkretne znaczenie, jednak często ich nie rozumiemy, bo zostały „zapisane” w języku greckim.

Starożytni Grecy i Rzymianie posiadali złożony system gestów wykorzystywanych przez mówców i retorów w trakcie wystąpień na agorze czy w senacie, podczas spotkań prywatnych, a nawet w szkolnej klasie. Towarzyszące przemówieniom gesty były oczywiście powszechnie znane słuchaczom. Nam jednak nie mówią zbyt wiele i dlatego musimy nauczyć się je rozpoznawać.

gesti2

Archanioł Gabriel i podniesiona ręka

Na ikonach przedstawiających zwiastowanie, Archanioł Gabriel ma zwykle rękę podniesioną w geście używanym przez rzymskich retorów do zapowiedzi zdania wielkiej wagi. Był to gest poprzedzający meritum wypowiedzi. Tradycja tak silnie zakorzeniona była w starożytnym Rzymie, że gest ten można zauważyć na najstarszym znanym wyobrażeniu sceny zwiastowania.

screen-shot-2016-06-09-at-9-07-21-am

Sens gestu związanego z klasyczną sztuką oratorską jest źródłem ikonograficznego motywu ukazującego Chrystusa wznoszącego rękę w sposób, w jaki czynili to oratorzy w starożytnym Rzymie czy Grecji. To oczywiste – Chrystus najbardziej ze wszystkich ma coś istotnego do przekazania.

Jednakże gest ten ma jeszcze inne znaczenia, które warto sobie uzmysłowić. Zwłaszcza w przypadku postaci Jezusa symbolika gestów Jego rąk jest bardziej złożona.

Prawa ręka Chrystusa

We wszystkich przedstawieniach Chrystusa w tradycji katolickiego Bizancjum czy prawosławia, Jego prawa ręka wzniesiona jest w geście błogosławieństwa. Tym samym gestem dłoni kapłani udzielają błogosławieństwa w trakcie liturgii. Dlatego przedstawienia postaci świętych stanu kapłańskiego ukazują ich ze wzniesioną prawą ręką.

reka-ikona

W greckiej ikonografii prawosławnej oraz we wczesnych przedstawieniach chrześcijańskich wzniesiona w geście błogosławieństwa dłoń układa się na kształt liter IC XC, skrótu greckich słów Jezus (IHCOYC) Chrystus (XPICTOC), zawierającego pierwszą i ostatnią literę obu wyrazów. Błogosławiąca dłoń przedstawia więc imię Jezusa, imię ponad wszelkie imię.

icxc4

Oprócz ułożenia na kształt liter, gest błogosławieństwa Chrystusa przekazuje również prawdy wiary. Trzy palce odpowiadające literom I oraz X są przedstawieniem Trójcy Świętej, jedności Trójosobowego Boga – Ojca, Syna i Ducha Świętego. Dotknięcie kciuka i palca serdecznego nie tylko odpowiada literze C, lecz także symbolizuje wcielenie, związek boskiej i ludzkiej natury w osobie Chrystusa.

Kiedy następnym razem popatrzycie na ikonę, odczytajcie jej przesłanie. Teraz znacie już język, jakim do nas przemawia.


IKONA MARYI

Czytaj także:
Bp Michał Janocha: W ikonie jest wieczność, w którą warto się zagłębić i ją kontemplować




Czytaj także:
Wyjątkowe zdjęcia Matki Teresy z Kalkuty


CHRIST PANTOCRATOR

Czytaj także:
Czy Jezus był pięknym mężczyzną?

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
ikonyJezus
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
RĄCZKA NIEMOWLAKA
Marta Brzezińska-Waleszczyk
Byłam świadkiem 45 minut życia. To była lekcj...
GIULIA MICHELINI
Silvia Lucchetti
Świadectwo włoskiej aktorki, która urodziła j...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail