Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 23/01/2021 |
Błogosławionych męczenników z Pratulina
home iconSztuka i podróże
line break icon

Jak wyglądał Jezus?

DeAgostini/Getty Images

Włochy, ok. 2002: Dobry Pasterz, fresk, katakumby Kaliksta, Rzym. Włochy, III w. (foto DeAgostini/Getty Images)

Daniel Esparza - 13.09.17

Wczesna ikonografia przedstawia Chrystusa na wiele sposobów. Raz jest młodzieńcem o gładkich rysach, innym razem dojrzałym, brodatym mężczyzną.

Żadna z czterech Ewangelii nie mówi nam, jak dokładnie wyglądał Jezus. W tradycji chrześcijańskiej przedstawiano Go za pomocą różnych wyobrażeń ikonograficznych. Mamy np. „Chrystusa aleksandryjskiego” – zachowujący klasyczne greckie proporcje i kanony rzeźbiarskie wizerunek młodzieńca pozbawionego zarostu. Zupełnie inny był „Chrystus syryjski” – długowłosy i brodaty, zgodnie z tradycją Bizancjum.

Wyobrażenia te uznawano nie tylko za element liturgii czy kultury, lecz także za skuteczne narzędzie ewangelizacyjne w świecie, w którym umiejętność czytania i pisania nie była powszechna. Przedstawione niżej trzy z najdawniejszych wyobrażeń Chrystusa to świadectwo różnorodności podejść i tradycji.

1. Graffiti Aleksamenosa, znane jako „graffiti bluźniercze”

web-alexamenos-graffito-luca-cerabona-cc1

Być może jest to najstarsze na świecie wyobrażenie odnoszące się do Jezusa i chrześcijaństwa. Nie służy ono jednak celom liturgii czy kultu. Graffiti wyryte na rzymskim murze wyśmiewa Chrystusa i chrześcijan. Przedstawia ukrzyżowaną ludzką postać z głową osła oraz drugą postać, która oddaje jej cześć. Pod nimi wyryto napis: „Aleksamenos oddający hołd swemu bogu”. Ukrzyżowanie było karą za najcięższe zbrodnie (do IV wieku, kiedy zniósł je cesarz Konstantyn), głowa osła miała więc uczynić wyobrażenie jeszcze bardziej szyderczym. Graffiti stanowi dowód na obecność chrześcijan w Rzymie w pierwszym wieku naszej ery.




Czytaj także:
Czy najstarsze przedstawienie ukrzyżowania jest karykaturą?

2. Chrystus Dobry Pasterz

Włochy, ok. 2002: Dobry Pasterz, fresk, katakumby Kaliksta, Rzym. Włochy, III w. (foto DeAgostini/Getty Images)
DeAgostini/Getty Images
Włochy, ok. 2002: Dobry Pasterz, fresk, katakumby Kaliksta, Rzym. Włochy, III w. (foto DeAgostini/Getty Images)

Wyobrażenie Chrystusa jako Dobrego Pasterza znajduje początek w Ewangeliach. Jednak jeszcze przed naszą erą, moskophoros (czyli „niosący cielę”) był klasycznym motywem rzeźby greckiej. Oryginalna rzeźba moskophoros, uważana za arcydzieło starożytnej rzeźby greckiej, powstała ok. 570 lat przed Chrystusem w Attyce. Była dziełem anonimowego artysty. Rzymianie przejęli popularne starożytne wyobrażenie i wykorzystywali je do dekoracji willi idyllicznymi scenami przedstawiającymi pasterzy wśród trzód. Wizję łatwo udało się zaadoptować do przedstawienia Chrystusa – Dobrego Pasterza, który oddaje życie za owce.




Czytaj także:
Wizerunki Ukrzyżowanego. Pięć intrygujących przedstawień

3. Chrystus Pantokrator

christ-pantocrator-monastery-mount-sinai-egypt-carulmare-cc

Greckie słowo Pantocrator oznacza „Wszechwładnego”. Może być połączeniem dwóch hebrajskich terminów odnoszących się do Boga w Starym Testamencie: „Pan Zastępów” (Sabaot) oraz nieco bardziej popularnego określenia „Wszechmocny” (El Shaddai). Oba odnaleźć można w Septuagincie, czyli pierwszym tłumaczeniu ksiąg kanonu hebrajskiego na grekę. Najstarsze na świecie wyobrażenie Chrystusa Pantokratora namalowano na desce w VI lub VII stuleciu. Prawą ręką Chrystus czyni tradycyjny gest nauczyciela, zaś w lewej dłoni trzyma księgę Ewangelii. Ikona od początku znajduje się w klasztorze św. Katarzyny na Górze Synaj w Egipcie, jednym z najstarszych czynnych klasztorów na świecie.




Czytaj także:
Dlaczego Jezus na ikonach wykonuje ten gest ręką?

Tekst pochodzi z angielskiej edycji portalu Aleteia

Tags:
ikonyJezus
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
1
ŚMIERĆ
Dorota Mazur
Ksiądz, który przeżył śmierć kliniczną: przejście do wieczności j...
2
Joanna Operacz
Jak pięknie umierać? Nauczy was 6-latek chory na raka
3
PRIEST WHITE COLLAR
Redakcja
Ksiądz poszedł do spowiedzi, a potem znaleziono go martwego. Pros...
4
Ks. Dominik Ambrosiewicz
Redakcja
„Dominik odszedł do Szefa”. Ksiądz z Gdyni miał 29 lat
5
URODZIŁ SIĘ PRAWIE BEZ MÓZGU
Ewa Rejman
Tomek urodził się prawie bez mózgu. „Prosiliśmy o wiarę i ufność”...
6
Larry Peterson
Żona, matka, dwukrotna rozwódka, a w końcu zakonnica. Wspaniała k...
7
young woman park
Edifa
Jak odczytywać znaki od Boga? Poznaj sposób św. Ignacego!
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail