Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
niedziela 29/11/2020 |
Bł. Marii Klementyny Anuarity Nengapeta
home iconSztuka i podróże
line break icon

Najpiękniejsze krzyże - jak dzieła sztuki! [zdjęcia]

www.ruicon.ru

Łukasz Kobeszko - Kamil Szumotalski - 25.08.18

Krzyże, najważniejszy symbol wyznawców Chrystusa, starano się wykonywać ze szczególną pieczołowitością i dokładnością. Zobaczcie sami!

W świątyniach i muzeach na całym świecie znaleźć można setki, jeśli nie tysiące wyobrażeń Ukrzyżowania. Twórcy starali się nadawać krzyżom różnorakie formy, wynikające zarówno z lokalnych tradycji, jak i własnej inwencji. Zapraszamy do wirtualnej galerii najpiękniejszych krzyży.

Krzyż: najważniejszy symbol chrześcijan

Na temat wielu odmian krzyży chrześcijańskich pisaliśmy już swego czasu na naszym portalu. Zachowane i odnalezione krucyfiksy sprzed wieków wciąż intrygują swoją oryginalnością, bogactwem zawartej symboliki teologicznej i precyzją artystyczną.

Krzyże – jako najważniejszy i główny symbol wyznawców Chrystusa – starano się wykonywać ze szczególną pieczołowitością i dokładnością, używając najlepszych materiałów. Złoto oraz inne drogie kruszce, kamienie szlachetne oraz niepowtarzalne kolory farb tworzyły doskonałą kompozycję, która ułatwia modlitwę i refleksję nad głównymi prawdami wiary.

Szczególną kopalnią starodawnych wzorów krzyży są regiony Bliskiego Wschodu, Morza Śródziemnego i Kaukazu. To właśnie stamtąd Kościół pierwszych wieków zaczął swoje oddziaływanie na świat, trwające nieprzerwanie do dzisiaj. Archeolodzy i historycy starożytności i średniowiecza wciąż opisują kolejne krucyfiksy, odnajdywane w różnych miejscach na Ziemi.

Zobaczcie galerię najpiękniejszych krzyży tradycji wschodniej:

Krzyże relikwiarze

Gdy w Kościele I tysiąclecia rozwinął się kult świętych, niezwykle popularne stały się krzyże-relikwiarze, w których umieszczano niewielkie fragmenty relikwii.

W wykonanym ze złota, srebra lub brązu krucyfiksie, zdobionym bogatymi kamieniami oraz dostojną, grawerowaną ornamentyką lub wizerunkami świętych (najczęściej Matki Bożej, świętego Jana Apostoła i Ewangelistów) umieszczano również niewielkie, oszklone ampułki z relikwiami.

Obecnie w wielu sanktuariach możemy znaleźć tego rodzaju krucyfiksy, które często są adorowane przez wiernych podczas specjalnych nabożeństw. Jeden z najbardziej znanych tego rodzaju krucyfiksów to krzyż z południowej Italii pochodzący z XI wieku. Dzisiaj znajduje się on w zbiorach Muzeum Sztuki Użytkowej w Berlinie (Kunstgewerbemuseum).

Krzyże płaskie

Prostszą, choć również pracochłonną formą krucyfiksu było połączenie ikonicznego przedstawienia Ukrzyżowanego na jednorodnym, płaskim krzyżu ozdobionym malowidłami o motywach roślinnych lub geometrycznych. W Europie Zachodniej, głównie we Francji, Anglii i Irlandii, w miejscu przecięcia się belki pionowej z poziomą, na wysokości głowy i korpusu Chrystusa wpisywano koło, symbolizujące okrąg ziemski. Przykład takiego krzyża możemy znaleźć w zbiorach paryskiego Luwru.

Odpowiednikiem powyższego stylu w tradycji bizantyjskiej były ikoniczne krzyże emaliowane. Metalowy krzyż pokrywano specjalną farbą, która odpowiadała złotemu tłu ikony i na takim tle przedstawiano Chrystusa, ale również – co stanowiło dość ciekawy wyjątek – postać Bogurodzicy z Dzieciątkiem lub w postawie orantki (z dłońmi otwartymi w modlitewnym geście), niekiedy również bardziej znanych świętych, głównie apostołów Piotra, Pawła lub Andrzeja.

Egzemplarze tego rodzaju krzyży przechowywane są obecnie w British Museum w Londynie.

Krzyże kapłańskie

Czasami wizerunek Ukrzyżowanego był rzeźbiony i wpisany w szerszą kompozycję, jak chociażby metalowe obicie Pisma Świętego lub szkatułki do przechowywania paramentów liturgicznych, prosfor i buteleczek ze świętymi olejami. Tego rodzaju perły rzemieślnicze możemy obejrzeć w zbiorach nowojorskiego Metropolitan Museum of Art.

Niekiedy artyści tworzyli krzyże o konstrukcji „szkatułkowej”. W rzeźbionym większym krzyżu, zdobionym przez wzory geometryczne oraz inskrypcje anagramowe na końcach każdej belki – najczęściej litery IC XC (Jezus Chrystus) lub oznaczające Golgotę, umieszczano kolejny, mniejszy krzyż z wizerunkiem Ukrzyżowanego.

Osobną kategorię tworzyły zaś krzyże kapłańskie, którymi duchowni błogosławili wiernych podczas nabożeństw i dawali im do ucałowania. W tradycji słowiańskiej miały one duży kształt i przedstawiały w kilku mniejszych polach różne wydarzenia zbawcze: chrzest Chrystusa w Jordanie, Ostatnią Wieczerzę, Ukrzyżowanie lub Zmartwychwstanie. Krzyże takie miały długą rękojeść, umożliwiającą łatwe pobłogosławienie większej liczbywiernych zgromadzonych w świątyni.




Czytaj także:
Po co noszę krzyżyk na szyi? To nie jest amulet ani manifestacja


RÓŻNE RODZAJE KRZYŻY

Czytaj także:
Krzyże chrześcijańskie. Wiesz, że jest ich wiele? [galeria]


MARYJA NIESIE JEZUSA W CHUŚCIE

Czytaj także:
„Niosąca w chuście” – ikona, która odmieniła jej życie. Historia Asi, ikonopisarki

Tags:
krzyższtuka
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
WIGILIA W PANDEMII
Katolicka Agencja Informacyjna
Rząd: święta na nie więcej niż 5 osób. Jest p...
Stojan Adašević
Anna Gębalska-Berekets
Wykonywał nawet 35 aborcji dziennie. I wtedy ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [26 listopa...
Otwarta Biblia ktorej kartki przewraca wiatr
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [27 listopa...
JAN ZIEJA
Wydawnictwo ZNAK
Zabijali i przychodzili do niego do spowiedzi...
BIBLE
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [25 listopa...
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś [27 listopada]
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail